"Tiếng chày giã gạo trong rừng Lộc Ninh"

Những ai từng đến Bình Phước hôm nay sẽ thấy những đồi cao su xanh ngút ngàn, những cánh rừng điều bạt ngàn và vùng đất yên bình đang từng ngày đổi mới. Nhưng hơn nửa thế kỷ trước, nơi đây từng là một trong những chiến trường ác liệt nhất của miền Đông Nam Bộ.

Những năm 1972, tại vùng căn cứ Lộc Ninh, bộ đội ta chuẩn bị cho nhiều trận đánh lớn. Lương thực vô cùng thiếu thốn. Gạo từ hậu phương được vận chuyển vào chiến khu, nhưng phải xay giã ngay trong rừng.

Đêm xuống, dưới ánh đèn dầu leo lét, các mẹ, các chị và những cô gái thanh niên xung phong thay nhau giã từng cối gạo.

Một cô gái tên Hòa mới mười tám tuổi là người giã khỏe nhất. Đôi tay chị phồng rộp vì cầm chày suốt nhiều giờ, nhưng chưa bao giờ chị than vãn.

Có người hỏi:

• Mệt không Hòa?

Chị cười:

• Mình mệt một chút, bộ đội ngoài mặt trận sẽ đỡ đói một chút.

Tiếng chày giã gạo vang đều giữa núi rừng.

Đó không chỉ là âm thanh của lao động.

Đó còn là nhịp đập của hậu phương hướng về tiền tuyến.

Một đêm, máy bay địch bất ngờ thả pháo sáng.

Mọi người nhanh chóng dừng tay, che kín những cối gạo, đưa lương thực xuống hầm rồi tản ra các vị trí an toàn.

Khi tiếng máy bay vừa khuất, Hòa là người đầu tiên quay trở lại.

Chị dựng lại chiếc cối vừa bị đổ, cầm chày lên và tiếp tục giã.

"Thình... thình..."

Âm thanh ấy lại vang lên giữa khu rừng.

Những người còn lại nhìn nhau mỉm cười rồi cùng trở về.

Đêm ấy, hàng trăm kilôgam gạo đã được chuẩn bị kịp thời để chuyển đến các đơn vị đang chiến đấu.

Nhiều năm sau, khi đất nước hòa bình, Hòa trở lại nơi từng đặt chiếc cối năm xưa.

Khu rừng giờ đã đổi khác.

Không còn tiếng bom, không còn pháo sáng.

Chỉ còn tiếng gió xào xạc trên những hàng cây cao su và tiếng chim gọi bạn giữa bầu trời bình yên.

Có người hỏi chị:

• Điều chị nhớ nhất trong những năm tháng ấy là gì?

Chị nhìn xa về phía cánh rừng rồi nhẹ nhàng đáp:

"Là tiếng chày giã gạo. Mỗi tiếng chày là một niềm tin rằng ngày hòa bình đang đến gần."

Ngày nay, trên quê hương Bình Phước, những con đường rộng mở nối liền các bản làng, những khu công nghiệp và những vùng chuyên canh điều, cao su đang phát triển mạnh mẽ.

Nhưng trong ký ức của những người đi qua chiến tranh, tiếng chày giã gạo năm nào vẫn là biểu tượng của sự sẻ chia, của tinh thần đoàn kết quân với dân và của ý chí không bao giờ khuất phục.

Thời hoa lửa đã lùi xa, nhưng âm thanh bình dị ấy vẫn nhắc mỗi thế hệ hôm nay rằng: hòa bình được vun đắp từ những điều giản dị nhất, từ những con người bình dị nhất và từ một lòng yêu nước vô cùng lớn lao.