TIẾNG CHUÔNG BẠC GIỮA MÙA NGÔ CHÍN

Tôi sinh ra ở Mường Hum, lớn lên giữa tiếng mõ trâu về chuồng và mùi khói bếp ngai ngái. Khi còn nhỏ, tôi theo mẹ lên nương trồng ngô, xuống ruộng cấy lúa. Người Mường Hum chúng tôi sống dựa vào đất, nên hạt lúa, bắp ngô quý như vàng. Ngoài lúa ngô, bà con còn trồng khoai, sắn, lạc, đậu tương để chống đói mùa giáp hạt, trồng thảo quả, sa nhân trong rừng sâu để đổi lấy muối, vải vóc.

Những ngày nông nhàn, tiếng búa, tiếng đục lại vang lên trong bản. Người đan gùi, người làm mộc, người rèn dao phát nương. Riêng ở thôn Séo Pờ Hồ, có một thứ âm thanh rất khác – tiếng chuông bạc leng keng vang lên theo nhịp tay khéo léo của các nghệ nhân.

Tôi nhớ lần đầu tiên được theo cha đến nhà một thợ chạm bạc. Bạc nóng đỏ trong lò, được gò, được đục thành hoa văn tinh xảo. Cha tôi bảo:
“Bạc này không chỉ để đeo, mà để giữ vía, giữ phúc cho người Dao đỏ.”

Mỗi khi chợ phiên mở, bà con mang bạc xuống chợ. Chuông bạc, xà tích bạc, cúc bạc lấp lánh dưới nắng. Người mua đông lắm, bởi ai cũng tin bạc đem lại may mắn, sức khỏe và sự sung túc. Nhìn những sản phẩm được bán hết, tôi hiểu rằng: lao động cần cù và nghề truyền thống chính là cách người Mường Hum tự nuôi sống mình, giữ bản làng qua bao biến động.