Tiếng chuông tại Đại hội V Quốc tế Cộng sản: Khi "đồng chí Nguyễn" làm rúng động Moscow
Đứng trước các bậc đàn anh đại khoa của phong trào cộng sản thế giới tại Moscow năm 1924, một đại biểu phương Đông mảnh khảnh đã thẳng thắn chỉ ra sai lầm chiến lược của các Đảng phương Tây bằng một lý luận sắc bén.
Tháng 6-1924, Đại hội lần thứ V của Quốc tế Cộng sản diễn ra tại điện Kremlin, Moscow. Đây là sự kiện chính trị quy tụ những bộ óc lý luận xuất sắc nhất của giai cấp vô sản thế giới. Tại các phiên thảo luận đầu tiên, các đại biểu châu Âu hầu như chỉ tập trung tranh luận về phong trào công nhân ở chính quốc mà có phần thờ ơ, coi nhẹ phong trào giải phóng dân tộc ở các nước thuộc địa phương Đông. Họ xem thuộc địa chỉ là vấn đề phụ thuộc.
Không hề rụt rè trước các nhà lý luận kỳ cựu, Nguyễn Ái Quốc — tham dự với tư cách đại biểu chính thức của Bộ thuộc địa — đã chủ động bước lên diễn đàn. Bằng một giọng tiếng Pháp lưu loát và phong thái vô cùng tự tin, Người đã giáng một đòn mạnh mẽ vào tư tưởng "coi nhẹ thuộc địa" bằng một hình ảnh ẩn dụ thiên tài: "Chủ nghĩa tư bản giống như một con đỉa có hai cái vòi. Một cái vòi bám vào giai cấp vô sản ở chính quốc, còn một cái vòi to hơn bám vào các dân tộc thuộc địa. Nếu các đồng chí muốn giết con đỉa đó, các đồng chí không thể chỉ cắt một cái vòi mà quên đi cái vòi còn lại".
Người đưa ra hàng loạt số liệu thực tế chứng minh rằng cách mạng ở thuộc địa không hề bị động phụ thuộc vào chính quốc, mà có thể bùng nổ trước và giúp đỡ ngược lại cho giai cấp công nhân phương Tây. Bài tham luận đanh thép của "đồng chí Nguyễn" đã làm đảo lộn tư duy của toàn bộ hội trường, buộc Quốc tế Cộng sản phải nhìn nhận lại một cách nghiêm túc về sức mạnh to lớn của các dân tộc bị áp bức tại phương Đông.
