Tiếng chuông và mật báo

​Nhân chứng điển hình: Ông Phó Giáp Xuân

​Trong kháng chiến chống Pháp, Pháp và tay sai thường lợi dụng tôn giáo để chia rẽ người dân. Tuy nhiên, giáo dân Tạ Xá đã một lòng hướng về Cách mạng.

​Thử thách: Khu vực Tạ Xá, đặc biệt là quanh Nhà thờ, thường xuyên là nơi tập trung và trú ẩn của bộ đội, du kích sau các trận đánh. Giặc Pháp nghi ngờ, cử mật thám và lính đến theo dõi.

​Hành động đoàn kết: Chi bộ địa phương và Hội đồng giáo xứ đã lập ra một mật hiệu đặc biệt dựa trên tiếng chuông Nhà thờ.

​Nếu tiếng chuông đánh đều 3 hồi, dài và chậm: Báo hiệu sắp có địch càn quét, bộ đội cần nhanh chóng rút ra bìa rừng hoặc hầm bí mật.

​Nếu tiếng chuông đánh nhanh 5 hồi, ngắn và gấp: Báo hiệu giặc đã rút, đường đã an toàn, có thể đưa thương binh về cơ sở cứu chữa.

​Sự kiện: Một đêm, bộ đội ta vừa chiến đấu gần Tạ Xá và rút về. Lính Pháp bí mật bao vây. Ngay lập tức, Ông Phó, bằng cách nào đó biết được, đã vào Nhà thờ. Mặc dù bị lính Pháp canh gác, ông vẫn "làm lễ phụ" và rung chuông. Tiếng chuông ngân lên 3 hồi dài và chậm giữa đêm khuya.

​Du kích và người dân hiểu ý. Họ âm thầm đưa thương binh chui xuống hầm bí mật được đào cẩn thận trong vườn cọ và lòng đất. Lính Pháp càn quét, chỉ thấy giáo dân đang cầu nguyện và không tìm thấy dấu vết nào.