Tiếng còi báo động năm xưa

Năm 1972, miền Bắc bước vào những tháng ngày khốc liệt nhất của cuộc chiến tranh phá hoại bằng không quân. Những thành phố, thị xã, bến cảng và nhà ga ngày đêm rung chuyển bởi bom đạn.

Ở một thị xã nhỏ ven sông thuộc miền Bắc có cậu bé tên Nam, khi ấy mới mười tuổi.

Điều ám ảnh nhất trong ký ức tuổi thơ của Nam không phải là tiếng bom…

Mà là tiếng còi báo động vang lên mỗi ngày.

Tiếng còi dài, chói gắt:

“U… u… u…”

Mỗi khi âm thanh ấy vang lên, cả thị xã lập tức chuyển động.

Người lớn bỏ dở công việc.

Học sinh đang học vội ôm sách chạy xuống hầm.

Những đoàn xe dừng sát vệ đường.

Tất cả đều hiểu:

“Máy bay Mỹ sắp tới.”

Nhà Nam nằm gần ga tàu — nơi thường xuyên bị đánh phá vì là điểm trung chuyển hàng hóa ra tiền tuyến.

Cha Nam là công nhân sửa chữa đầu máy xe lửa.

Mẹ cậu làm ở hợp tác xã may quân trang.

Ngày nào gia đình cũng sống trong nỗi lo bom đạn.

Nhưng điều khiến Nam khâm phục nhất là cha mẹ mình chưa bao giờ bỏ vị trí làm việc.

Một buổi sáng mùa hè, Nam đang học thì tiếng còi báo động bất ngờ vang lên.

Thầy giáo lập tức hô:

“Các em xuống hầm nhanh!”

Cả lớp ôm cặp chạy về phía căn hầm trú ẩn sau trường.

Đất dưới chân rung lên bởi tiếng máy bay phản lực đang lao tới.

Trong hầm tối chật hẹp, nhiều đứa trẻ sợ hãi bật khóc.

Nam nép sát vào người bạn thân rồi hỏi nhỏ:

“Liệu bom có rơi trúng trường mình không?”

Không ai trả lời được.

Chỉ vài giây sau, tiếng nổ long trời vang lên.

Mặt đất rung chuyển dữ dội.

Đất cát từ mái hầm rơi lả tả xuống vai áo lũ trẻ.

Có tiếng cô giáo động viên:

“Đừng sợ… hết báo động cô trò mình học tiếp.”

Những câu nói giản dị ấy đã nâng đỡ tuổi thơ của biết bao đứa trẻ thời chiến.

Sau trận bom, Nam cùng mọi người bước lên khỏi hầm.

Khói bụi phủ kín cả bầu trời.

Từ phía ga tàu, những cột khói đen bốc cao ngùn ngụt.

Nam hốt hoảng chạy đi tìm cha.

Khi tới nơi, cậu thấy:

• Đường ray bị bom cày nát

Giữa khói lửa mù mịt, cha Nam vẫn đang cùng đồng đội dùng xẻng xúc đất lấp đường ray.

Mồ hôi và bụi than phủ kín gương mặt ông.

Nam gọi lớn:

“Cha ơi!”

Người đàn ông quay lại, mỉm cười:

“Cha không sao.”

Rồi ông xoa đầu con trai:

“Bom đánh xong thì mình lại sửa… tàu còn phải chạy vào Nam.”

Câu nói ấy theo Nam suốt cả cuộc đời.

Những năm tháng ấy, tiếng còi báo động trở thành một phần quen thuộc của cuộc sống.

Nó vang lên:

• Giữa giờ học

Có những đêm, cả thị xã vừa chợp mắt thì còi lại hú vang.

Người dân vội ôm con chạy xuống hầm trú ẩn.

Trong bóng tối, trẻ con thường nép vào lòng mẹ để nghe tiếng tim mẹ đập mà bớt sợ hãi.

Mẹ Nam hay vuốt tóc con rồi nói:

“Ráng chịu cực chút nghe con… mai này hòa bình sẽ không còn tiếng còi nữa.”

Nam khi ấy chưa hiểu hết chiến tranh là gì.

Cậu chỉ mong:

• Được ngủ một đêm yên giấc

Một buổi tối cuối năm, trận ném bom dữ dội nhất trút xuống thị xã.

Tiếng còi báo động vang lên dồn dập.

Người dân chưa kịp xuống hầm thì bom đã nổ.

Cả bầu trời đỏ rực trong lửa.

Nhà cửa rung chuyển dữ dội.

Nam ôm chặt em gái trong căn hầm nhỏ sau nhà.

Tiếng bom, tiếng người gọi nhau và tiếng còi hòa vào nhau thành âm thanh kinh hoàng của chiến tranh.

Khi trận bom kết thúc, nhiều ngôi nhà quanh ga tàu đã bị phá hủy.

Nhưng sáng hôm sau, người dân lại cùng nhau:

• Dọn gạch đá

Ga tàu vẫn hoạt động.

Trường học vẫn mở cửa.

Tiếng còi báo động vẫn tiếp tục vang lên…

Nhưng ý chí con người thì chưa bao giờ bị khuất phục.

Ngày đất nước hòa bình năm 1975, tiếng còi báo động cuối cùng im lặng.

Người dân thị xã ùa ra đường trong niềm vui vỡ òa.

Nam lúc ấy đã là cậu thiếu niên mười ba tuổi.

Cậu đứng rất lâu bên sân ga nhìn bầu trời xanh yên bình rồi khẽ hỏi cha:

“Từ nay… sẽ không còn chạy xuống hầm nữa hả cha?”

Người cha gật đầu, đôi mắt đỏ hoe:

“Ừ… hòa bình rồi con.”

Nhiều năm sau, Nam trưởng thành và trở thành kỹ sư đường sắt như cha mình.

Nhưng mỗi lần nghe tiếng còi tàu vang lên giữa đêm, ông lại nhớ về:

• Những năm tháng bom đạn

“Tiếng còi báo động năm xưa” không chỉ là âm thanh của chiến tranh…

Mà còn là ký ức về:

• Sự kiên cường của nhân dân Việt Nam