TIẾNG CÒI BÊN NGÃ BA ĐỒNG LỘC

TIẾNG CÒI BÊN NGÃ BA ĐỒNG LỘC

Tháng 7 năm 1968, Ngã ba Đồng Lộc — điểm nút giao thông huyết mạch trên tuyến đường Trường Sơn — trở thành “tọa độ chết”. Mỗi ngày, hàng trăm lượt máy bay Mỹ thay nhau trút xuống đây hàng ngàn quả bom nhằm chặn đứng dòng xe tiếp tế cho chiến trường miền Nam. Đất đá quanh ngã ba bị xới tung, đồi núi trọc trần không còn một nhành lá xanh.

Trong căn hầm dã chiến khoét sâu vào lòng đồi, Cúc — Tiểu đội trưởng tiểu đội nữ thanh niên xung phong — đang cẩn thận vá lại chiếc áo trấn thủ đã bạc màu. Mới 24 tuổi, Cúc có giọng nói ấm áp và đôi mắt cương nghị. Ngồi bên cạnh cô là Hải, một người lính lái xe thuộc Đoàn 559.

Hải vừa lái chiếc xe tải ZIL-130 vượt qua mưa bom từ ngầm Túc vào đến đây thì xe bị nổ lốp. Đêm nay, đoàn xe của Hải mang theo đạn dược và lương thực bắt buộc phải qua ngã ba trước khi trời sáng.

— Chị Cúc này, đường qua ngã ba đêm nay thế nào? — Hải vừa dùng lau tay dính đầy dầu mỡ vừa hỏi.

Cúc ngước lên, nở nụ cười hiền lành giữa khuôn mặt bám đầy bụi đỏ:

— Bom gài, bom chậm đầy hố. Nhưng các anh cứ yên tâm. Dù có phải san bằng từng hố bom bằng tay, chị em tiểu đội 4 vẫn đảm bảo thông đường cho xe qua!

Hải nhìn bàn tay Cúc — bàn tay của cô gái trẻ đã chằng chịt những vết sẹo do đá sắc và mảnh bom gạt — mà không khỏi chạnh lòng. Anh lấy từ trong ca-bô xe ra một chiếc còi đồng nhỏ, dây đeo tết bằng chỉ ngũ sắc, trao cho Cúc.

— Em tặng chị. Lúc rà bom hay dọn đường nguy hiểm, chị cứ thổi còi báo động. Nghe tiếng còi, em ở cabin xe cũng thấy vững tâm hơn.

Cúc đỡ lấy chiếc còi đồng, chạm nhẹ vào từng đường chỉ tết cẩn thận:

— Cảm ơn Hải. Nhất định chị sẽ giữ nó. Bằng mọi giá đêm nay đường phải thông!

Lúc 16 giờ 30 phút ngày 24 tháng 7 năm 1968.

Một trận mưa bom bất ngờ đổ xuống khu vực ngã ba. Tiếng động cơ phản lực gầm xé bầu trời, đạn pháo nổ dữ dội làm rung chuyển cả vùng đồi hoang vu. Ngay khi tiếng bom vừa dứt, khói mù chưa kịp tan, Cúc cùng 9 cô gái trong tiểu đội lập tức lao ra trọng điểm. Tay cuốc, tay xẻng, họ khẩn trương san lấp hố bom, rà tìm những quả bom chưa nổ để giải phóng mặt đường.

Đột nhiên, tiếng gầm hú của lượt máy bay phản lực thứ hai lại ập đến. Chúng thả một vệt bom dây rơi đúng vào vị trí hầm trú ẩn của tiểu đội. Đất đá sạt lở dữ dội, chôn vùi căn hầm nhỏ nơi 10 cô gái trẻ đang làm nhiệm vụ.

Từ bãi giấu xe cách đó không xa, Hải nghe tiếng nổ rùng mình. Trái tim anh thắt lại. Nhảy ra khỏi cabin, Hải cùng đồng đội và lực lượng công binh lao lao về phía ngã ba, gào thán tên từng người trong vô vọng.

— Chị Cúc ơi! Cúc ơi!

Họ dùng tay xới từng nắm đất nóng hổi, đào bới suốt nhiều giờ đồng hồ dưới ánh sáng lập lòe của pháo sáng. Từng người, từng người một được tìm thấy dưới lòng đất mẹ... Họ ngã xuống khi tuổi đời mới chỉ mười tám, đôi mươi, giữ nguyên tư thế đang cầm cuốc, cầm xẻng bảo vệ dòng đường.

Khi đào đến vị trí của Cúc, Hải quỳ gục xuống. Tay anh run rẩy chạm vào bàn tay đã lạnh ngắt của cô. Giữa bàn tay ấy, chiếc còi đồng nhỏ vẫn được siết chặt — một kỷ vật, một lời hứa thông đường chưa bao giờ trọn vẹn của tình yêu thời chiến.

Đêm hôm đó, đoàn xe tải của Hải cùng hàng trăm chiếc xe khác tiếp tục nổ máy, lăn bánh qua Ngã ba Đồng Lộc đã được khai thông. Hải gạt nước mắt, siết chặt tay lái. Qua ô cửa kính cabin, anh như vẫn nghe thấy tiếng còi đồng ngân vang giữa không gian tĩnh mịch, dẫn đường cho những chuyến xe tiến về phía Nam.

Mười năm, rồi mươi năm trôi qua, Ngã ba Đồng Lộc hôm nay đã phủ một màu xanh ngút ngàn của cây lá và những đồi sim tím. Nhưng câu chuyện về 10 cô gái thanh niên xung phong và những người lính năm xưa vẫn mãi là một khúc ca bất tử — nơi tuổi trẻ đã hóa thành ngọn lửa soi sáng con đường độc lập của dân tộc.