Tiếng còi bến phà Bến Thủy
Ký ức cảm động về những đêm bám trụ tại bến phà Bến Thủy (Nghệ An) năm 1968 — "tọa độ lửa" kết nối hậu phương lớn miền Bắc với chiến trường miền Nam, nơi tình đồng đội và sự hy sinh kiên cường của cô gái tuổi mười chín đã trở thành ngọn cọc tiêu bất tử.
ăm 1968, bến phà Bến Thủy bắc qua sông Lam (nối liền Nghệ An và Hà Tĩnh) trở thành một trong những điểm đánh phá khốc liệt nhất của không quân Mỹ. Hàng ngàn tấn bom đạn dội xuống mỗi tháng nhằm cắt đứt tuyến giao thông huyết mạch. Bác Trần Thị Loan khi đó mới 18 tuổi, thuộc Đại đội Thanh niên xung phong 554, nhận nhiệm vụ rà phá bom nổ chậm, san lấp hố bom và làm cọc tiêu sống hướng dẫn xe qua phà trong đêm.
Trong tiểu đội của bác Loan có chị Lê Thị Mai, tiểu đội trưởng, quê ở Hưng Nguyên (Nghệ An). Chị Mai hơn bác Loan một tuổi, nổi tiếng gan dạ và luôn giành lấy ca trực vào những giờ cao điểm ác liệt nhất. Những đêm mưa gió, giữa làn khói bom khét lẹt và tiếng máy bay gầm rít, chị Mai vẫn bình tĩnh đứng trên mỏm đá cao sát bến phà, tay cầm chiếc đèn pin bọc vải đỏ vẫy liên tục để chỉ đường cho từng chiếc xe tải chở hàng vào Nam.
Đêm 20 tháng 10 năm 1968, trời tối đen như mực. Một đoàn xe chở vũ khí hạng nặng đang vội vã tiến xuống bến để kịp chuyến phà đêm thì máy bay địch bất ngờ ập đến thả bom tọa độ. Một quả bom nổ sát mép sông làm rung chuyển cả vùng bờ, đất đá và sóng nước dội lên cuồn cuộn. Chiếc xe đi đầu bị khói bụi làm mất phương hướng, có nguy cơ lao xuống vực sâu bên mép phà.
Không chút chần chừ, chị Mai lao ra khỏi hầm trú ẩn, chạy phăng phăng lên gờ đá cao nhất. Chị giơ cao chiếc đèn pin đỏ, cất tiếng hô to xé tan tiếng nổ: "Đi bên trái! Nhắm theo ánh đèn! Nhanh lên các đồng chí!"
Đoàn xe theo hướng đèn đỏ kịp thời chỉnh lái, lăn bánh an toàn xuống phà. Nhưng ngay lúc đó, một đợt bom bi thứ hai bất ngờ dội xuống. Một mảnh bom văng trúng ngực chị Mai. Chị gục xuống gờ đá, tay vẫn ghì chặt chiếc đèn pin đang tỏa ánh sáng đỏ mờ nhạt.
Bác Loan cùng đồng đội lao đến ôm lấy chị. Chị Mai yếu dần, đôi môi mím chặt cố thều thào từng lời: "Xe... qua hết chưa Loan? Giữ... giữ vững bến phà nhé..." rồi trút hơi thở cuối cùng khi mới bước sang tuổi 19.
Hòa bình lặp lại, bác Trần Thị Loan trở về sống tại thành phố Vinh. Mỗi lần đi qua cầu Bến Thủy bắc qua sông Lam hiền hòa, nghe tiếng còi xe vang vọng, bác Loan lại rấn rấn nước mắt nhớ về người tiểu đội trưởng năm xưa — người đã dùng cả tuổi thanh xuân của mình để thắp sáng cho những chuyến xe tiến vào chiến trường.
