Tiếng còi ca đêm

Mùa đông năm 1972, thành phố Thái Nguyên chìm trong những ngày chiến tranh ác liệt. Không chỉ các tuyến giao thông, mà nhiều nhà máy, xí nghiệp cũng trở thành mục tiêu đánh phá của không quân địch. Thế nhưng, giữa khói lửa chiến tranh, tiếng còi báo vào ca của Nhà máy Cơ khí vẫn đều đặn vang lên mỗi ngày.

Người công nhân trẻ Lê Văn Hòa khi ấy mới hai mươi ba tuổi, là thợ tiện bậc cao của phân xưởng chế tạo. Ban ngày, anh cùng đồng nghiệp gia công các chi tiết máy phục vụ sản xuất. Ban đêm, cả phân xưởng lại chuyển sang làm những đơn hàng đặc biệt phục vụ quốc phòng: từ phụ tùng xe vận tải, linh kiện sửa chữa pháo đến những chi tiết nhỏ mà ngoài mặt trận đang rất cần.

Để tránh bị máy bay phát hiện, nhiều thiết bị được chuyển xuống hầm bán âm dưới lòng đất. Tiếng máy tiện, máy phay vẫn đều đặn vang lên trong không gian chật hẹp, hòa cùng tiếng quạt gió và ánh đèn vàng yếu ớt.

Có người hỏi Hòa:

– Làm ngày chưa đủ sao, đêm cũng phải trực?

Anh lau vội mồ hôi trên trán rồi cười:

– Ngoài mặt trận, các anh còn thức trắng. Mình ở hậu phương, có vất vả mấy cũng đáng.

Một đêm cuối tháng Mười Hai, khi cả phân xưởng đang hoàn thiện lô phụ tùng cuối cùng để sáng hôm sau chuyển lên tuyến trước, còi báo động bất ngờ vang lên.

Máy bay địch xuất hiện.

Mọi người nhanh chóng tắt máy, xuống hầm trú ẩn.

Bom nổ liên tiếp quanh khu vực nhà máy. Mặt đất rung chuyển dữ dội. Một góc kho vật tư bốc cháy.

Ngay sau khi tiếng bom ngớt, Hòa là người đầu tiên chạy lên mặt đất. Anh phát hiện khu vực chứa thép hợp kim đang có nguy cơ bén lửa. Nếu kho này cháy, toàn bộ kế hoạch sản xuất sẽ bị đình trệ.

Không đợi mệnh lệnh, Hòa cùng vài công nhân khác lao vào dập lửa. Họ dùng cát, bình chữa cháy và cả nước trong bể làm mát để ngăn đám cháy lan rộng.

Sau gần một giờ, ngọn lửa được khống chế.

Quần áo ai cũng ám khói, gương mặt lấm lem, nhưng điều khiến mọi người vui nhất là dây chuyền sản xuất vẫn được bảo toàn.

Đêm ấy, không ai trở về nghỉ.

Tiếng còi vào ca lại vang lên.

Những chiếc máy tiếp tục hoạt động như chưa hề có trận bom vừa xảy ra.

Đến rạng sáng, lô phụ tùng cuối cùng được đóng thùng, kịp lên xe chuyển ra tiền tuyến đúng kế hoạch.

Ít lâu sau, đơn vị chiến đấu gửi về một lá thư cảm ơn. Trong thư có đoạn:

"Những chi tiết máy mà các đồng chí làm ra đã giúp chúng tôi sửa chữa kịp thời nhiều phương tiện hỏng hóc, bảo đảm cho nhiệm vụ chiến đấu. Khoảng cách giữa hậu phương và tiền tuyến được nối bằng chính đôi bàn tay của những người công nhân."

Hòa đọc thư rồi lặng lẽ gấp lại, cất vào túi áo.

Anh hiểu rằng, mình không trực tiếp cầm súng, nhưng từng vòng quay của chiếc máy tiện, từng chi tiết kim loại được hoàn thành cũng là một cách góp sức bảo vệ Tổ quốc.

Sau ngày đất nước thống nhất, nhà máy được mở rộng, tiếng bom không còn thay bằng tiếng máy sản xuất trong hòa bình.

Mỗi dịp gặp gỡ thế hệ trẻ, Hòa thường kể về những ca làm việc dưới hầm đất và nói:

– Chúng tôi không tạo nên những chiến công trên chiến trường, nhưng chúng tôi luôn tin rằng, mỗi con ốc, mỗi bánh răng làm ra đúng thời điểm cũng có thể góp phần làm nên chiến thắng.

Câu chuyện về tiếng còi ca đêm đã trở thành ký ức đẹp của những người công nhân thời chiến. Đó là biểu tượng cho tinh thần lao động quên mình, trách nhiệm và ý chí kiên cường của hậu phương Việt Nam trong những năm tháng thời hoa lửa – nơi mỗi con người, dù ở bất kỳ vị trí nào, cũng đều góp phần viết nên trang sử hào hùng của dân tộc.