Tiếng Còi Mở Đường Trên Đỉnh Cổng Trời

Mùa khô năm 1968, tọa độ trọng điểm đèo Cổng Trời trên đường 20 Quyết Thắng trở thành một "chảo lửa" thực sự. Máy bay Mỹ dội bom ngày đêm nhằm cắt đứt con đường huyết mạch vận chuyển lương thực, đạn dược vào chiến trường.

Lê Thị Mai rời quê hương Nghệ An khi vừa tròn 18 tuổi. Là Tiểu đội trưởng, Mai luôn xung phong nhận những phần việc nguy hiểm nhất. Dưới cơn mưa bom, cô gái nhỏ nhắn ấy vẫn thoăn thoắt tay cuốc, tay xẻng san hố bom, vác từng khối đá nặng để lót đường cho xe qua. Mỗi khi ngơi tiếng nổ, tiếng hát trong trẻo của Lê Thị Mai lại vang lên giữa rừng già, xua tan đi cái lạnh và sự mệt mỏi của đồng đội.

Một đêm cận Tết, một quả bom nổ chậm nằm chực chờ ngay khúc khúc ngoặt nguy hiểm nhất trên đèo. Đội xe vận tải chở tên lửa đang tiến vào, thời gian chỉ tính bằng phút. Nguyễn Văn Trần cùng đội công binh lao vào hiện trường để vô hiệu hóa ngòi nổ. Giữa khoảng không đặc quánh mùi thuốc súng và khói độc, Lê Thị Mai cùng Phạm Thị Cúc vẫn kiên quyết đứng ở mép vực làm mốc chỉ đường cho lực lượng công binh.

Nhìn cô gái trẻ thân hình nhỏ bé nhưng ánh mắt rực sáng kiên định, Nguyễn Văn Trần vừa tháo ngòi nổ vừa nói lớn qua tiếng gió rừng: — Đồng chí Lê Thị Mai! Khu vực này cực kỳ nguy hiểm, hãy đưa tiểu đội lùi về hầm trú ẩn ngay!

Lê Thị Mai quệt vệt khói xám trên mặt, mỉm cười đáp lại: — Báo cáo Đồng chí Nguyễn Văn Trần! Khi nào bom chưa nổ và đường chưa thông, Tiểu đội 3 quyết không rời vị trí!

Nhờ sự phối hợp ăn ý và dũng cảm, Nguyễn Văn Trần đã vô hiệu hóa thành công quả bom ngầm đúng lúc đoàn xe vận tải tiến tới. Khi chiếc xe cuối cùng vượt qua an toàn, Nguyễn Văn Trần bước đến trao cho Lê Thị Mai một chiếc huy hiệu Trinh sát Quân báo mà anh luôn mang theo bên người như một lời hứa cùng nhau đi đến ngày chiến thắng.

Nhưng chiến trường không một ngày bình yên. Trong một trận càn quét bom tọa độ khốc liệt mùa hè năm 1969, một đợt bom B-52 bất ngờ dội xuống đèo Cổng Trời. Lê Thị Mai cùng Phạm Thị Cúc đã anh dũng hy sinh khi đang cố gắng dùng cờ hiệu điều hướng cho đoàn xe chở thương binh vượt qua trọng điểm. Cô ra đi khi tuổi đời vừa tròn đôi mươi.

Ngày hòa bình thống nhất, Nguyễn Văn Trần — giờ đây đã là một thương binh mang trên mình nhiều vết thương — trở lại đèo Cổng Trời. Giữa ngút ngàn màu xanh của đại ngàn Trường Sơn, anh lặng lẽ đặt chiếc huy hiệu năm xưa lên tấm bia đá khắc tên Lê Thị Mai và các đồng đội. Rừng núi thì thầm trong gió, như vẫn còn ngân vang tiếng còi mở đường và nụ cười rạng rỡ của người cô gái tuổi hoa lửa năm nào.