Tiếng còi nhà máy

Tiếng còi nhà máy Dệt Nam Định những năm tháng ấy không đơn thuần là âm thanh của công nghiệp; nó là "linh hồn" và là "mệnh lệnh trái tim" của cả một thành phố. Giữa thời hoa lửa, tiếng còi ấy mang trên mình hai sứ mệnh: nhịp sống và tiếng súng.

Bản hùng ca từ tiếng còi báo sở

Sáng sớm, khi sương mù còn giăng trên dòng sông Đào, tiếng còi rền vang báo hiệu một ngày mới. Nhưng trong những năm tháng 1965 - 1972, âm thanh ấy không còn êm ả.

Giữa tiếng thoi đưa lạch cách, chỉ cần một hồi còi kéo dài và dồn dập, bầu không khí lập tức biến chuyển. Những người thợ dệt trẻ tuổi như chị Thắm, anh Hùng vừa mới đó còn tỉ mẩn bên những sợi tơ, đã vội vã vớ lấy khẩu súng trường khoác lên vai. Những bàn tay vốn dĩ mềm mại để nối sợi, nay thoăn thoắt nạp đạn, quay nòng pháo cao xạ hướng thẳng lên bầu trời đang gầm rú tiếng động cơ phản lực.

Phân xưởng là chiến hào

Dưới chân những mâm pháo đặt ngay trên nóc nhà xưởng, máy dệt vẫn chạy. Đó là một hình ảnh kỳ vĩ: Tầng dưới dệt vải, tầng trên bắn máy bay. Tiếng còi vang lên giữa trận địa là lúc những người "thợ - lính" đối mặt với cái chết trong gang tấc. Bom Mỹ có thể dội xuống ngay trên đầu, khói bụi có thể làm nhòe mắt, nhưng chỉ cần tiếng còi chưa báo yên, họ chưa rời vị trí. Có những người thợ dệt vừa dứt loạt đạn cao xạ, mặt còn ám khói súng đã vội vàng leo xuống hầm, tay lại thoăn thoắt nối lại những đường sợi bị đứt do chấn động của bom, để dòng vải gửi vào Nam không một phút ngắt quãng.

Khúc vĩ thanh của sự kiên cường

Đối với người dân Thành Nam, tiếng còi nhà máy dệt là nhịp đập của sự sống. Ngày nào còi còn vang, nghĩa là thành phố còn đứng vững, nghĩa là dòng máu công nghiệp vẫn đang chảy trong huyết quản của miền Bắc xã hội chủ nghĩa.

Đêm về, tiếng còi báo yên vang lên thanh thản hơn, hòa vào tiếng gió sông Đào. Những người công nhân lại trở về với vai trò người cha, người mẹ, nhưng súng vẫn đặt ngay đầu giường. Tiếng còi nhà máy năm ấy đã tôi luyện nên một thế hệ người Nam Định: Lao động quên mình và chiến đấu không lùi bước.

Tiếng còi ấy giờ đây đã lùi xa vào dĩ vãng, nhưng trong ký ức của những người cựu công nhân, nó vẫn vang lên mỗi khi họ nhớ về một thời tuổi trẻ rực rỡ và đầy kiêu hãnh dưới làn mưa bom.