Tiếng còi tầm và lệnh báo động

Trong ký ức của những người con Thành Nam, không có âm thanh nào quyền uy và thiêng liêng hơn tiếng còi tầm của nhà máy Liên hợp Dệt. Đó không chỉ là hơi thở của công nghiệp, mà là nhịp đập của một cơ thể sống đang kiên cường chống chọi với bão đạn.

Khúc dạo đầu của cuộc chiến

Trưa hè năm 1972, khi nắng đổ vàng trên dòng sông Đào, thành phố đang chìm trong nhịp sống hối hả. Bỗng nhiên, một hồi còi dài, rít lên đanh gọn và dồn dập xé toạc không gian. Đó là lệnh báo động.

Lập tức, cả thành phố chuyển mình như một cỗ máy khổng lồ. Trên các ngả đường, những chiếc mũ rơm chuyển động nhanh thoăn thoắt về phía hầm chữ A. Các cụ già vừa dắt tay cháu nhỏ xuống hầm tăng xê, vừa bình tĩnh nhắc nhở: "Cứ từ từ, đừng hoảng, máy dệt vẫn đang chạy kia mà!". Và đúng thế, giữa tiếng còi báo động, người ta vẫn nghe thấy tiếng máy chạy rầm rập từ phía nhà xưởng – một thứ âm thanh tiếp thêm lòng tin cho cả thành phố.

Khi thợ dệt hóa thành xạ thủ

Trên các tầng mái cao ngất của nhà máy, những nữ tự vệ dệt vừa nghe tiếng còi đã lập tức buông con thoi, khoác súng trường, lao ra mâm pháo. Họ đứng hiên ngang giữa trời, mắt dõi theo những bóng "ma ma" F-4 đang lăm le lao xuống. Tiếng còi lúc này trở thành hiệu lệnh tiến công.

Bom Mỹ trút xuống, khói đen bao trùm những phân xưởng. Mặt đất rung chuyển, bụi vôi rơi lả tả, nhưng tiếng còi dường như vẫn còn âm vang trong huyết quản mỗi người thợ. Họ bám trụ bên máy, bám trụ bên pháo, quyết tâm bảo vệ từng thước vải, từng tấc đất quê hương.

Tiếng còi báo yên: Lời khẳng định bất tử

Sau trận oanh tạc tàn khốc, khi máy bay địch đã tháo chạy ra biển, một hồi còi dài, thanh thoát và nhẹ nhàng hơn vang lên. Đó là còi báo yên.

Người dân từ dưới hầm lục đục bước lên, phủi bụi đất trên vai áo. Nhìn về phía nhà máy, giữa làn khói bom còn chưa tan hết, ống khói cao vút vẫn lầm lì đứng vững, và tiếng còi lại vang lên dõng dạc. Âm thanh ấy như một lời tuyên ngôn đanh thép gửi đến kẻ thù: "Các ngươi có thể đánh sập nhà cửa, nhưng không thể dập tắt được tiếng còi này. Nhà máy vẫn chạy, và Nam Định vẫn sống!"

Đêm ấy, trong ánh lửa hồng của những khu phố vừa bị tàn phá, người thợ dệt lại vào ca. Tiếng còi tầm đêm khuya vang vọng khắp các ngõ nhỏ phố Hoàng Văn Thụ, phố Hàng Tiện, như một khúc hát ru vỗ về giấc ngủ của những đứa trẻ dưới hầm, hứa hẹn về một ngày mai hòa bình và rực rỡ.