TIẾNG CÒI TÀU

Năm 1972, khi những trận bom của không lực Mỹ trút xuống các nút giao thông trọng điểm dọc miền Trung, biến nơi đây thành những "vành đai trắng", cậu bé Tuấn mười bốn tuổi đã là một mắt xích quan trọng của giao liên đường sắt. Ngôn ngữ của Tuấn khi đó là nhịp điệu của bánh tàu nghiến trên đường ray và tiếng còi hơi vang vọng giữa núi rừng. Nhiệm vụ của cậu là nhảy tàu, mang theo những bức mật thư giấu trong ống quần, truyền tin từ ga này sang ga khác khi hệ thống thông tin liên lạc bị đánh sập.

Hình ảnh tượng hình nhất về Tuấn là những lần đu bám bên thành toa xe đang lao đi trong đêm, gió rít ù ù bên tai và tàn lửa từ đầu máy hơi nước bay ra như những đàn đom đóm đỏ. Tiếng còi tàu lúc đó không chỉ là tín hiệu vào ga, nó được quy ước thành những mật mã: một dài hai ngắn là an toàn, ba ngắn liên tiếp là có biến. Cậu bé Tuấn với gương mặt lấm lem than đá nhưng đôi mắt lanh lợi đã đi qua những ga chết, những nhịp cầu gãy đổ như một con thoi nhỏ bé dệt nên sợi dây liên lạc bền bỉ cho mặt trận.

Sau chiến tranh, ông Tuấn gắn bó cả đời với ngành đường sắt. Từ một thiếu niên liên lạc, ông trở thành thợ máy, rồi người lái tàu lão luyện. Hiện tại, dù đã nghỉ hưu, ông vẫn sống trong một căn nhà nhỏ ngay cạnh đường ray. Tiếng còi tàu mỗi sáng, mỗi đêm đã trở thành nhịp thở của ông.

Mỗi khi có chuyến tàu chạy qua, ông lại đứng trước sân, giơ tay chào theo đúng điều lệnh của ngành. Ông dành thời gian rảnh để thu thập những hiện vật đường sắt thời chiến: một đoạn ray bị bom đánh vặn xoắn, chiếc đèn bão cũ hay những chiếc còi đồng đã xỉn màu. Ông bảo, đường ray giống như xương sống của Tổ quốc, còn tiếng còi tàu là tiếng gọi của sự sống. Nhìn ông tỉ mẩn lau chùi những kỷ vật, người ta thấy một cuộc đời gắn liền với những nhịp sắt, nơi mỗi chuyến tàu đi qua đều mang theo một phần ký ức của một thời tuổi trẻ can trường giữa vành đai đạn bom.