Tiếng còi tàu và mật hiệu của trẻ chăn trâu

Ở các vùng địch tạm chiếm gần đường ray xe lửa, những đứa trẻ chăn trâu đã trở thành "mắt thần" của cách mạng. Chúng học thuộc lịch trình của các chuyến tàu chở khí tài của địch, rồi dùng những hành động tưởng như vô hại để báo tin. Nếu chúng dắt trâu sang trái đường, nghĩa là tàu sắp có lính canh dày đặc; nếu chúng ngồi trên lưng trâu thổi sáo một điệu buồn, nghĩa là tàu đang chở thương binh. Có lần, nhờ tiếng còi báo động bằng chiếc tù và vỏ ốc của một cậu bé mười hai tuổi, cả một đơn vị du kích đã kịp thời rút lui vào rừng sâu ngay trước khi trận càn của địch bắt đầu. Những "chiến sĩ nhỏ" này đã biến tuổi thơ của mình thành một phần của cuộc kháng chiến, dùng sự ngây thơ làm vỏ bọc cho một lòng yêu nước già dặn.