Tiếng Còi Trên Đỉnh Đèo Lũng Lo

Năm 1954, đèo Lũng Lo (nối liền Yên Bái và Sơn La) trở thành cửa ngõ huyết mạch dẫn vào chiến dịch Điện Biên Phủ. Để cắt đứt tuyến đường tiếp tế này, máy bay địch liên tục thả bom phá, bom nát và bom nổ chậm xuống các khúc ngoặt hiểm trở.

Trần Đình Nam cùng Phùng Văn Hùng nhận nhiệm vụ thiết lập một đài quan sát trên đỉnh ngọn núi cao nhất cắm chốt ngay đèo Lũng Lo. Mọi thông tin về đường bay, số lượng và hướng tiến công của máy bay địch phải được báo về các trận địa pháo cao xạ phía dưới trước ít nhất 30 giây. Người đồng hành và hỗ trợ hậu cần cho hai anh là Lương Thị Mây — cô gái dân công hỏa tuyến người Tày thuộc lòng từng hốc đá ngầm trên đỉnh đèo.

Giữa cái lạnh thấu xương của sương mù Tây Bắc, Nam đứng trên chòi quan sát dựng bằng gỗ rừng, căng mắt qua kính ngắm dã chiến để theo dõi bầu trời. Mỗi khi phát hiện tiếng động cơ từ xa, anh dồn dập đọc thông số cho Hùng truyền qua máy vô tuyến: — Báo cáo Trận địa 1! Tốp C-47 hướng 03, độ cao 2.500m! Chuẩn bị đón đánh!

Một buổi chiều mùa xuân, địch huy động hàng chục lượt máy bay rải thảm bom xuống khúc cua chữ A dưới chân đèo. Một trận pháo kích dữ dội làm rách đứt đường dây cáp thông tin nối từ đài quan sát xuống trận địa. Đúng lúc đó, một tốp máy bay cường kích đang lao xuống chuẩn bị cắt bom vào đoàn xe tải chở gạo phía dưới.

Trong tình thế ngàn cân treo sợi tóc, không thể truyền tín hiệu bằng máy, Trần Đình Nam lập tức dùng chiếc còi đồng tác chiến và lá cờ hiệu màu đỏ lao ra vách đá trống trải nhất trên đỉnh núi. Anh liên tục phất cờ và thổi những hồi còi vang dội để cảnh báo cho đoàn xe bên dưới kịp thời lao vào các hầm trú ẩn.

Máy bay địch phát hiện ra Nam, lập tức quay đầu xả một tràng đạn 20mm về phía vách đá. Một mảnh đá văng làm Nam bị thương ở đùi, rơi ngã xuống mép vực.

Lương Thị Mây và Phùng Văn Hùng bất chấp nguy hiểm lao ra cõng Nam vào hốc đá an toàn. Nhờ sự cảnh báo kịp thời bằng cờ hiệu của Nam, toàn bộ đoàn xe chở gạo đã an toàn vượt qua trọng điểm, còn lực lượng pháo cao xạ của ta kịp thời nhả đạn đánh đuổi tốp máy bay địch.

Nằm dưới hầm dã chiến, mặc cho vết thương đau đớn, Nam vẫn mỉm cười khi nghe tiếng xe tải rầm rộ nối đuôi nhau vượt đèo ra mặt trận. Lương Thị Mây vừa quấn dải băng gạc cho anh, vừa cất lên điệu hát Then ngọt ngào của quê hương Nghĩa Lộ, xua đi cái giá lạnh và khói súng trên đỉnh đèo Lũng Lo.

Chiến dịch kết thúc thắng lợi, đèo Lũng Lo ghi danh vào lịch sử như một biểu tượng anh hùng. Nhiều năm sau, những người chiến sĩ năm ấy vẫn nhớ mãi ngọn núi sương giăng, nơi tuổi trẻ của họ đã hòa vào khúc tráng ca bất tử của dân tộc thời hoa lửa.