Tiếng cuốc dưới đêm trăng
Bà cụ Vy năm ấy đã ngoài sáu mươi, cái tuổi lẽ ra phải được nghỉ ngơi bên con cháu. Nhưng ở vùng đất lửa Quảng Nam này, bà lại có một "nhiệm vụ" đặc biệt: Đào hầm bí mật ngay trong chính căn buồng ngủ của mình để nuôi giấu cán bộ.
Cuộc "vận động" âm thầm
Việc đào hầm phải diễn ra trong tuyệt đối bí mật. Ban ngày, bà Vy vẫn thản nhiên ra đồng cấy lúa, tối đến, khi làng xóm đã tắt đèn, bà mới bắt đầu công việc.
Tiếng cuốc nện xuống đất cứng phải thật khẽ, bà bọc vải vào đầu cuốc để giảm bớt tiếng động. Mỗi thúng đất đào lên, bà lại lén lút mang đổ xuống ao sau nhà hoặc rải đều ra vườn cam rồi khéo léo phủ lá khô lên trên để địch đi tuần không phát hiện ra dấu đất mới.
Có những đêm, đôi tay bà phồng rộp, rỉ máu vì chạm phải đá sỏi, nhưng bà vẫn không dừng lại. Bà tự nhủ:
· "Mỗi tấc đất mình đào sâu thêm là một cơ hội sống cho mấy đứa nhỏ (các chiến sĩ). Mình cực một chút, nhưng các con có chỗ trú chân để đánh giặc."
Thử thách nghẹt thở
Căn hầm hoàn thành sau gần một tháng. Nó nằm ngay dưới gầm chiếc phản gỗ bà vẫn nằm. Miệng hầm được ngụy trang bằng một tấm ván khít rịt, bên trên chất đầy những thúng mủng, rổ rựa cũ kỹ.
Một lần, có ba chiến sĩ trinh sát đang trú ẩn trong hầm thì một toán lính địch bất ngờ vào khám nhà. Chúng sục sạo khắp nơi, dùng lưỡi lê đâm xuống nền đất. Một tên lính to lớn bước đến gần chiếc phản, hắn nghi ngờ nhìn những thúng mủng lộn xộn.
Bà Vy bình thản ngồi trên chõng tre, tay vẫn thoăn thoắt nhai trầu, miệng mắng yêu đứa cháu nhỏ đang khóc:
· "Mấy ông cứ lục thoải mái, nhà già này có gì đâu ngoài mấy thứ đồ nát. Khéo kẻo làm sợ đứa nhỏ."
Sự bình tĩnh đến lạ lùng của bà khiến quân địch mất cảnh giác. Thậm chí, một tên lính còn bước chân lên đúng vị trí miệng hầm mà không hề hay biết rằng, chỉ cách đế giày của hắn vài gang tay, ba họng súng đang sẵn sàng hy sinh để bảo vệ cơ sở.
"Hầm trong lòng dân"
Sau khi quân địch rút đi, bà Vy vội vã mở nắp hầm. Các chiến sĩ bước lên, người đầy mồ hôi vì thiếu khí nhưng ánh mắt ngập tràn lòng biết ơn. Một anh chiến sĩ trẻ nắm lấy bàn tay thô ráp của bà:
· "Mẹ ơi, hầm của mẹ kiên cố quá, nhưng chúng con biết, hầm trong lòng mẹ còn rộng lớn hơn nhiều."
Bà Vy chỉ cười, nụ cười móm mém:
· "Hầm đất thì dễ đào, hầm lòng dân mới khó giữ. Các con cứ yên tâm mà đánh giặc, còn mẹ là còn chỗ cho các con về."


