Tiếng đàn bầu bằng ống tre của người lính cụt hai tay

Tiếng đàn bầu bằng ống tre của người lính cụt hai tay

Mùa hè năm 1971, chiến trường Đường 9 - Nam Lào vô cùng khốc liệt. Trong một lần đang làm nhiệm vụ nối lại đường dây thông tin bị đứt dưới làn bom rải thảm của địch, anh lính trẻ Nguyễn Văn Thắng bị một mảnh bom phạt trúng.

Khi tỉnh dậy tại bệnh viện dã chiến (nằm sâu trong một hang đá ở vùng miền Tây Quảng Trị), anh bàng hoàng nhận ra đôi bàn tay tài hoa, khéo léo của mình đã không còn nữa. Bác sĩ buộc phải cắt cụt cả hai cánh tay của anh lên đến gần khuỷu để giữ lại mạng sống.

Từ một thanh niên yêu đời, thích ca hát, anh Thắng rơi vào khoảng trống hụt hẫng tột cùng. Thế nhưng, nhìn xung quanh hang đá, thấy hàng chục đồng đội khác còn bị thương nặng hơn mình, có người mất đi đôi mắt, có người đang thều thào trong cơn hấp hối, anh Thắng tự dặn lòng không được gục ngã. Anh tự nhủ: "Mình mất tay, nhưng miệng mình vẫn có thể hát, tai vẫn có thể nghe, mình phải làm gì đó cho đồng đội".

Sáng kiến từ lòng quyết tâm: Chiếc đàn bầu dã chiến

Vốn là người mê đàn bầu từ nhỏ, anh Thắng nảy ra một ý tưởng táo bạo. Anh nhờ một người y tá còn lành lặn chặt giúp một ống tre rừng già, dài khoảng một mét, khoét rỗng lòng.

- Thân đàn: Là ống tre rừng phơi cạo sạch vỏ.

- Bầu đàn: Thay vì làm bằng vỏ quả bầu khô như ở quê, anh dùng một chiếc gáo dừa nhỏ nhặt được ở bếp hoàng cầm của đơn vị.

- Dây đàn: Anh nhờ các chiến sĩ xẻ từ một đoạn dây phanh xe đạp cũ, mài cho thật nhẵn.

Cái khó nhất là làm sao để gảy đàn khi không còn bàn tay? Anh Thắng nhờ đồng đội vót một chiếc que tre nhỏ, sau đó dùng dây vải buộc chặt chiếc que ấy vào khúc tay cụt bên phải của mình.

Những ngày đầu tập luyện là một cực hình. Khúc tay cụt vừa mới lên da non, khi cử động mạnh để gảy đàn liền bị cọ xát, rách miệng và chảy máu ra cả lớp băng gạc. Đôi lúc, việc dùng cùi tay còn lại để ép vào cần đàn (làm bằng một thanh tre dẻo) tạo độ ngân vang khiến anh đau đến phát khóc. Nhưng bằng một nghị lực phi thường, tiếng đàn của anh cứ thế tròn vành, rõ tiếng từng ngày.

"Liều thuốc mê" đặc biệt giữa hang đá quân y

Nơi bệnh viện dã chiến thiếu thốn thuốc men, thuốc gây tê và giảm đau gần như cạn kiệt. Mỗi khi các bác sĩ tiến hành phẫu thuật gắp mảnh bom hay băng bó vết thương cho các chiến sĩ, hang đá lại vang lên những tiếng rên rỉ vì đau đớn.

Chính những lúc ấy, tiếng đàn bầu của anh Thắng lại cất lên. Bằng cùi tay rướm máu buộc chiếc que tre, anh gẩy lên những điệu dân ca thiết tha: Lời ru của mẹ, Câu hò sông Mã, Dáng đứng Bến Tre... Giọng anh trầm ấm hòa cùng tiếng đàn bầu bằng ống tre vang vọng khắp hang đá dã chiến.

Tiếng đàn lúc bổng lúc trầm, dạt dào tình yêu quê hương đất nước đã trở thành một "liều thuốc mê" tinh thần kỳ diệu. Nhiều thương binh chia sẻ rằng, nghe tiếng đàn của anh Thắng, họ như quên đi cái đau da thịt, như thấy bóng dáng người mẹ, người chị, thấy con đường làng hiện ra trước mắt để có thêm sức mạnh vượt qua lưỡi hái tử thần.

Chiến tranh kết thúc, anh thương binh Nguyễn Văn Thắng trở về quê hương với bộ quân phục sờn bạc và chiếc đàn bầu ống tre kỷ vật. Ông tiếp tục dùng tiếng đàn của mình để dạy nhạc cho trẻ em khuyết tật và các con em thương binh tại địa phương.

Câu chuyện về tiếng đàn bầu của người lính cụt tay là một lát cắt tuyệt đẹp của thời hoa lửa. Nó minh chứng rằng: Kẻ thù có thể hủy hoại một phần cơ thể của người lính, nhưng không bao giờ có thể dập tắt được sự lạc quan, tâm hồn nghệ sĩ và tình đồng chí thiêng liêng luôn rực cháy trong tim họ.