Tiếng Đàn Bầu Giữa Trận Địa: Ký Ức Người Lính Pháo Cao Xạ Bảo Vệ Cầu Hàm Rồng (1965 – 1972)

1. Trận địa mâm pháo bên bờ sông Mã (1965 – 1966)

Mùa xuân năm 1965, cầu Hàm Rồng bắc qua sông Mã trở thành tâm điểm của cuộc chiến tranh phá hoại miền Bắc. Kẻ thù huy động hàng trăm lượt máy bay hiện đại như "Thần sấm" F-105, "Con ma" F-4 trút hàng vạn tấn bom nhằm đánh sập cây cầu thép này.

Trận địa pháo cao xạ 57mm của chúng tôi đặt ngay trên những ngọn núi đá vôi ven sông. Mùa hè miền Trung nắng như đổ lửa, gió Lào thổi rát mặt, mâm pháo sắt nóng như một chảo rang. Chúng tôi cởi trần, lưng trần bám chặt mâm pháo, da thịt cháy đen vì nắng và khói đạn. Mệnh lệnh của Đại đội trưởng luôn vang lên át tiếng gầm rú của máy bay:

"Nhằm thẳng quân thù mà bắn! Giữ vững cây cầu bằng mọi giá!"

2. Trận không chiến rực lửa mùa hè năm 1967

Đó là một ngày tháng 7 oi nồng, trời xanh không một gợn mây. Bất ngờ, chuông báo động rú lên liên hồi. Từ hướng biển, hàng chục chiếc F-4 lao xuống như những mũi mác, bổ nhào trút bom thẳng vào thân cầu và trận địa pháo.

Mặt đất rung chuyển dữ dội, bụi đá và khói bom mù mịt cả dòng sông Mã. Một quả bom nổ ngay sát chân mâm pháo số 3 khiến đất đá văng rát mặt, khẩu đội pháo nghiêng lệch. Anh Nam – pháo thủ số 1 – bị mảnh bom chém vào tay, máu chảy ròng ròng xuống cần gạt. Không một chút đắn đo, Nam lấy chiếc khăn tay quấn chặt vết thương rồi tiếp tục rạp mình trên mâm pháo, nhắm thẳng vào chiếc F-4 đang bổ nhào.

Tôi là pháo thủ số 2, liên tục nạp những băng đạn 57mm nặng trịch vào khóa nòng. Tiếng pháo nổ giòn giã: "Đùng! Đùng! Đùng!". Quả đạn vệt đường đỏ rực xé tan không trung. Chiếc F-4 trúng đạn bốc cháy như một ngọn đuốc, kéo theo vệt khói đen ngòm lao thẳng xuống dãy núi Mật Sơn. Trận đánh kéo dài hơn hai tiếng đồng hồ, chúng tôi đánh bật 6 đợt oanh tạc, giữ cho cây cầu thép Hàm Rồng vẫn hiên ngang soi bóng xuống dòng sông Mã.

3. Tiếng đàn bầu trên đỉnh núi đá và tình quân dân Nam Ngạn

Sau những giờ phút gồng mình đấu trí với không lực Mỹ, trận địa lại chìm vào sự lặng lẽ của đêm. Giữa những hố bom còn bốc khói khét lẹt, anh em lại rủ nhau ngồi bên bờ sông. Chúng tôi có một chiếc đàn bầu tự chế làm từ ống nứa và chiếc vỏ đạn pháo 57mm.

Những âm thanh trầm ồ, da thiết cất lên giữa đêm rừng rủ rầm làm vơi đi cái mệt mỏi sau trận đánh. Bà con làng Nam Ngạn, Yên Vức dù nhà cửa bị bom đánh sập vẫn gánh từng thùng nước chè xanh, từng mớ rau khoai lên tận mâm pháo cho bộ đội. Tình cảm đơn sơ ấy chính là liều thuốc tinh thần vô giá, nâng bước đôi chân người lính qua những ngày gian khổ nhất.

4. Cây cầu đứng vững và khúc ca chiến thắng

Trải qua hàng nghìn trận đánh lớn nhỏ, cây cầu Hàm Rồng bị dội xuống không biết bao nhiêu tấn bom đạn nhưng vẫn không gục ngã. Những đoàn tàu chở quân, chở lương thực vẫn rầm rộ vượt sông Mã tiến vào miền Nam, góp phần làm nên Đại thắng Mùa xuân 1975.

Mấy chục năm trôi qua, mỗi lần có dịp đi qua cầu Hàm Rồng, nghe tiếng tàu hỏa xình xịch chạy qua lòng cầu thép, tôi lại ngẩng đầu nhìn lên những ngọn núi đá vôi xưa. Nơi ấy, tuổi trẻ của chúng tôi và biết bao đồng đội đã hòa vào từng tấc đá, từng dòng nước sông Mã, giữ cho mạch máu giao thông của Tổ quốc mãi mãi thông suốt.