Tiếng đàn bầu trên trận địa cao xạ

Tiếng đàn bầu trên trận địa cao xạ

Trong những năm tháng kháng chiến chống Mỹ ác liệt, đặc biệt là những ngày “Hà Nội – Điện Biên Phủ trên không” cuối năm 1972, các trận địa pháo cao xạ, tên lửa của quân và dân ta luôn đỏ lửa suốt ngày đêm để bảo vệ bầu trời Thủ đô. Giữa tiếng còi báo động, tiếng động cơ máy bay gầm rú và những loạt bom B52 rung chuyển mặt đất, cuộc sống của người lính nơi trận địa luôn căng thẳng, khốc liệt. Thế nhưng, ngay giữa chiến tranh, những người lính vẫn giữ cho mình một góc tâm hồn bình dị, lạc quan bằng lời ca, tiếng hát và cả tiếng đàn bầu mộc mạc vang lên giữa mâm pháo.

Có những chiến sĩ vốn là văn công, có người trước khi nhập ngũ từng biết chơi nhạc cụ ở quê nhà. Không có đàn thật, họ tận dụng những vật liệu đơn sơ nơi chiến trường như ống nứa, dây thép thông tin, vỏ đạn hay thùng gỗ để chế thành cây đàn bầu giản dị. Sau mỗi trận đánh, khi còi báo yên vừa dứt, giữa ánh đèn dầu leo lét nơi hầm pháo, tiếng đàn lại ngân lên da diết giữa màn đêm Hà Nội.

Âm thanh của đàn bầu khi ấy không chỉ là tiếng nhạc giải khuây. Trong tiếng đàn có nỗi nhớ quê hương, nhớ cánh đồng, dòng sông, nhớ mái nhà nơi mẹ già đang mong ngóng con trở về. Có khi tiếng đàn cất lên những giai điệu quen thuộc như “Làng tôi”, “Qua miền Tây Bắc”, “Người Hà Nội”… khiến cả trận địa lặng đi trong xúc động. Những người lính trẻ ngồi tựa bên nòng pháo, vừa lắng nghe vừa tranh thủ chợp mắt trước giờ chiến đấu tiếp theo.

Giữa mưa bom B52, tiếng đàn bầu mộc mạc ấy đã trở thành nguồn động viên tinh thần đặc biệt đối với bộ đội phòng không – không quân. Nó giúp người lính vơi đi căng thẳng, tiếp thêm ý chí và niềm tin để tiếp tục bám trụ trận địa, bảo vệ từng góc phố, mái nhà của Thủ đô. Chính từ những con người bình dị ấy, Hà Nội đã đứng vững suốt 12 ngày đêm lịch sử, buộc không lực hùng mạnh của Mỹ phải chịu thất bại nặng nề.

Hình ảnh tiếng đàn bầu vang lên giữa trận địa cao xạ là minh chứng đẹp cho tâm hồn người lính Việt Nam trong chiến tranh – kiên cường trong chiến đấu nhưng vẫn giàu tình cảm, yêu quê hương và luôn giữ vững niềm tin vào ngày chiến thắng. Đó cũng là nét đẹp rất riêng của dân tộc Việt Nam: dù trong hoàn cảnh khốc liệt nhất vẫn không để mất đi tiếng hát, tiếng đàn và khát vọng hòa bình.