TIẾNG ĐÀN BÊN BẾP LỬA

TIẾNG ĐÀN BÊN BẾP LỬA

Năm ấy, trong một đơn vị đóng giữa vùng rừng núi, có một người lính trẻ tên Khải.

Khải không phải người khỏe nhất đơn vị.

Cũng chẳng phải người nói nhiều.

Nhưng anh có một cây đàn ghi-ta cũ.

Cây đàn theo anh từ quê nhà.

Cha anh từng là người đóng đàn.

Trước ngày Khải lên đường, cha tháo chiếc đàn trên tường xuống, lau thật kỹ rồi đưa cho con.

— Mang theo.

Khải ngạc nhiên:

— Con mang cái này đi làm gì?

Cha cười:

— Khi nào nhớ nhà thì đàn.

Khải ôm cây đàn.

— Nhưng con đàn không hay.

Cha đáp:

— Không cần hay.

— Chỉ cần nhớ.

Tối nào có thời gian, Khải lại ngồi bên bếp lửa.

Anh đàn vài giai điệu quen thuộc.

Những người lính xung quanh ngồi nghe.

Có người nhớ mẹ.

Có người nhớ vợ.

Có người nhớ một cô gái chưa kịp nói lời tạm biệt.

Cây đàn trở thành người bạn chung của cả đơn vị.

Trong đơn vị có một người lính tên Sáng.

Sáng quê miền biển.

Mỗi lần nghe đàn, anh thường nói:

— Đàn bài gì vui đi.

Khải cười:

— Mày muốn vui mà cứ ngồi mặt buồn thế kia?

Sáng đáp:

— Tao nhớ biển.

Khải hỏi:

— Biển nhà mày đẹp không?

— Đẹp.

— Có cá không?

Sáng bật cười.

— Có.

— Thế sau này về, cho tao đi cùng nhé.

Sáng gật đầu.

— Được.

Rồi anh nói:

— Nhưng mày phải mang đàn.

Khải vỗ vào cây đàn.

— Nhất định.

Một đêm mưa, cả đơn vị ngồi bên bếp lửa.

Sáng hỏi:

— Nếu ngày mai được về nhà, việc đầu tiên mày làm là gì?

Khải đáp:

— Về ôm mẹ.

— Sau đó?

— Ăn cơm.

— Rồi?

— Ngủ một giấc thật dài.

Sáng cười.

— Đơn giản thế thôi?

Khải nhìn ngọn lửa.

— Ừ.

— Vì những thứ bình thường nhất mới là thứ tao nhớ nhất.

Sáng hôm sau, đơn vị phải lên đường.

Khải mang cây đàn trên vai.

Sáng nhìn anh.

— Nhớ lời hứa nhé.

— Lời nào?

— Đi biển.

Khải cười:

— Nhớ.

Nhưng chuyến đi ấy kéo dài rất lâu.

Có những người không trở lại.

Có những người trở lại sau nhiều năm.

Khải vẫn giữ cây đàn.

Nó bị trầy xước.

Một dây đàn bị đứt.

Nhưng anh không bỏ.

Một ngày, Sáng không trở về.

Khải ngồi bên bếp lửa một mình.

Cây đàn đặt bên cạnh.

Anh không đàn.

Một người đồng đội hỏi:

— Sao hôm nay không đàn?

Khải đáp:

— Hôm nay không muốn.

Anh nhìn ngọn lửa.

— Sáng thích nghe bài này.

Nhưng anh không nói tên bài.

Chỉ lặng lẽ ngồi.

Nhiều năm sau, Khải trở về quê.

Cha anh đã già.

Mẹ anh tóc bạc.

Vừa nhìn thấy con, mẹ ôm lấy anh.

Khải đứng im.

Cây đàn vẫn trên vai.

Cha anh nhìn nó.

— Nó còn à?

Khải gật đầu.

— Còn.

Cha cười.

— Vậy là tốt.

Tối hôm ấy, Khải lấy cây đàn ra.

Anh lau sạch bụi.

Thay dây mới.

Rồi ngồi trước hiên nhà.

Mẹ anh ngồi bên cạnh.

Khải bắt đầu đàn.

Tiếng đàn vang lên trong đêm yên tĩnh.

Mẹ hỏi:

— Con nhớ ai?

Khải mỉm cười.

— Nhiều người lắm mẹ.

Ngày hôm sau, Khải đến thăm gia đình Sáng.

Anh mang theo cây đàn.

Mẹ Sáng mở cửa.

Bà nhận ra anh.

— Khải?

— Dạ.

Bà nhìn cây đàn.

— Nó có hay nhắc đến cháu không?

Khải gật đầu.

— Có ạ.

— Nó có nhớ nhà không?

— Ngày nào cũng nhớ.

Bà nhìn anh.

— Nó có nói muốn làm gì sau này không?

Khải im lặng.

Rồi đáp:

— Anh ấy muốn đưa cháu đi biển.

Bà cụ mỉm cười.

Nước mắt rơi xuống.

— Nó vẫn chưa quên.

Khải nói:

— Cháu cũng chưa.

Vài ngày sau, Khải thực hiện lời hứa.

Anh mang cây đàn đến biển.

Đứng trước bờ nước rất lâu.

Sóng chạy vào bờ rồi lại rút đi.

Khải ngồi xuống.

Anh mở hộp đàn.

Đặt cây đàn lên đầu gối.

Rồi bắt đầu chơi.

Không có khán giả.

Không có ánh đèn.

Chỉ có biển và gió.

Khải nói:

— Sáng à.

— Tao đưa đàn đến rồi.

— Biển đẹp lắm.

Gió thổi mạnh.

Khải mỉm cười.

— Mày mà ở đây chắc lại bắt tao đàn đến tối.

Nhiều năm trôi qua.

Khải trở thành người dạy đàn cho trẻ con trong làng.

Cây đàn cũ được ông treo trên tường.

Một cậu bé hỏi:

— Thầy ơi, cây đàn này cũ thế sao thầy không mua cây mới?

Khải cười.

— Vì cây đàn này từng đi qua chiến tranh với thầy.

— Nó có biết chiến tranh không?

Khải nhìn cây đàn.

— Không.

— Nhưng nó biết tiếng của những người nhớ nhà.

Cậu bé không hiểu.

Khải lấy đàn xuống.

— Lại đây.

Ông dạy cậu bé cách đặt tay lên dây đàn.

Tiếng đàn vang lên.

Ngoài sân, nắng chiều trải xuống con đường.

Một mùa hè nọ, Khải đưa học trò ra biển.

Ông mang cây đàn cũ theo.

Bọn trẻ chạy trên bãi cát.

Khải ngồi nhìn chúng.

Một em hỏi:

— Thầy ơi, ngày xưa thầy có sợ không?

Khải gật đầu.

— Có.

— Thế tại sao thầy vẫn đi?

Ông nhìn biển.

— Vì thầy muốn một ngày các em có thể chạy trên bãi biển này mà không phải sợ điều gì.

Bọn trẻ im lặng.

Khải đặt tay lên cây đàn.

— Và thầy muốn những người bạn của thầy cũng được nhìn thấy ngày ấy.

Chiều xuống.

Khải ngồi bên biển.

Ông chơi một giai điệu cũ.

Những người học trò ngồi xung quanh.

Không ai biết bài đàn ấy dành cho ai.

Chỉ biết sau mỗi nốt nhạc, người thầy già đều nhìn ra biển.

Như đang nhìn về một thời rất xa.

Một thời có những người lính trẻ ngồi bên bếp lửa.

Có người kể chuyện quê nhà.

Có người nhớ mẹ.

Có người nhớ biển.

Có người ôm cây đàn và hẹn:

“Sau này về, chúng ta cùng đi.”

Rồi chiến tranh đi qua.

Một số người trở về.

Một số người ở lại mãi với tuổi hai mươi.

Nhưng tiếng đàn vẫn còn.

Nó đi từ bếp lửa năm nào đến những sân trường hôm nay.

Từ những người lính trẻ đến những đứa trẻ đang lớn lên trong hòa bình.

Khải đặt cây đàn xuống.

Ông nhìn mặt trời đang lặn.

— Sáng à.

— Cuối cùng chúng ta cũng nhìn thấy biển rồi.

Sóng vỗ nhẹ vào bờ.

Ông mỉm cười.

Và lần đầu tiên sau rất nhiều năm,

Khải cảm thấy một lời hứa năm xưa

đã thật sự được thực hiện.

Không phải bởi người đã hẹn.

Mà bởi người còn sống đã mang theo ký ức của bạn mình

đi hết con đường.

**Để tiếng đàn của một thời hoa lửa không chìm vào quên lãng,

mà tiếp tục vang lên giữa những ngày bình yên.**