Tiếng đàn bên xác máy bay trên bầu trời Hà Nội
Có những Câu chuyện lãng mạn nhưng kiên cường về người chiến sĩ tự vệ thủ đô, đồng thời là một nghệ sĩ violin trẻ tuổi. Ông đã ôm cây đàn vĩ cầm cất lên những giai điệu ngay trên mâm pháo cao xạ giữa những ngày Hà Nội đối đầu với "Siêu pháo đài bay" B-52 năm 1972.
Tháng 12 năm 1972, chiến dịch tập kích đường không bằng B-52 của Mỹ biến Hà Nội thành một túi bom khổng lồ. Hàng vạn thanh niên thủ đô, trong đó có cả những trí thức, nghệ sĩ, học sinh sinh viên đã tạm gác bút nghiên, tay hòm để gia nhập lực lượng tự vệ, trực tiếp trực chiến trên các mâm pháo cao xạ, nóc nhà để bảo vệ thành phố.
Anh tự vệ trẻ Nguyễn Khắc Quân ngày ấy là thành viên của Đội tự vệ nhà máy dệt tấm Hà Nội. Bên cạnh khẩu súng trường và chiếc mũ rơm, trong ba lô của anh luôn có một báu vật: chiếc đàn violin (vĩ cầm) cũ.
Sau những đêm dài trắng đêm thức trắng đối đầu với những đợt bom rải thảm ác liệt của giặc Mỹ ở Khâm Thiên, An Dương, buổi sáng khi tiếng còi báo động tạm dứt, anh Quân lại ôm cây đàn bước lên đài quan sát hoặc mâm pháo cao xạ còn nồng nặc mùi thuốc súng. Giữa khung cảnh hoang tàn của những bức tường đổ nát và khói đen còn âm ỉ cháy, những giai điệu du dương, thiết tha của bài hát "Hà Nội niềm tin và hy vọng" vang lên từ cây vĩ cầm của anh.
Tiếng đàn trong trẻo của người chiến sĩ tự vệ trẻ tuổi vang xa, len lỏi vào các hầm trú ẩn, truyền đi thông điệp mạnh mẽ về tinh thần lạc quan, yêu đời và không bao giờ khuất phục của người dân Hà Nội. Hình ảnh "tiếng đàn vĩ cầm bên mâm pháo" năm ấy đã trở thành một nét văn hóa độc đáo của người Tràng An thời hoa lửa — hào hoa, lãng mạn nhưng vô cùng quả cảm khi Tổ quốc cần.
