Tiếng dân giữa gông cùm xứ Huế

Sau những năm tháng bị tù đày ở Côn Đảo vì phong trào chống thuế (1908 - 1921) [🌐], cụ Huỳnh Thúc Kháng trở về đất liền với chí khí không hề thuyên giảm. Nhận thấy sức mạnh của báo chí trong việc thức tỉnh quốc dân, năm 1927, ông đã sáng lập ra tờ báo Tiếng Dân tại Huế [🌐]. Đây là tờ báo tiếng Việt đầu tiên ở miền Trung [🌐].

Tòa soạn báo Tiếng Dân nhanh chóng trở thành một "trận địa" văn hóa chống thực dân Pháp và phong kiến tay sai [🌐]. Dưới ngòi bút sắc bén của cụ Huỳnh, những vụ án oan sai, chính sách thuế khóa nặng nề, và sự thối nát của bộ máy quan trường bị vạch trần ra ánh sáng.

Tên Khâm sứ Pháp tức tối, nhiều lần cho mời cụ Huỳnh lên dinh thự để răn đe, đe dọa đóng cửa tòa báo và bắt giam ông lần nữa. Hắn đập bàn quát:
— Ông Huỳnh! Ông có biết ngòi bút của ông đang kích động người dân nổi loạn không? Hãy dừng ngay những bài viết chống đối lại bảo hộ!

Cụ Huỳnh Thúc Kháng vẫn điềm nhiên ngồi vuốt chòm râu bạc, nhìn thẳng vào mắt tên Khâm sứ, ôn tồn đáp:
— Thưa ngài, tờ báo của tôi tên là Tiếng Dân. Đã là tiếng của dân thì dân nghĩ gì, khổ thế nào, tôi phải nói thế ấy. Nếu các ngài muốn tiếng dân bớt gay gắt, thì trước hết hãy làm cho đời sống của dân bớt khổ đi. Ngòi bút của tôi không phục vụ cho ai ngoài sự thật và công lý!

Tờ báo Tiếng Dân dưới sự chèo lái của ông đã đứng vững suốt 16 năm, trở thành ngọn đuốc tinh thần cho nhân dân Trung Kỳ trong những năm tháng đen tối [🌐].