TIẾNG ĐÀN TÍNH VANG VỌNG VÁCH ĐÁ PÁC BÓ

Đến thăm bà Hoàng Thị Sung tại xã Hà Quảng, các em học sinh tiểu học không khỏi trầm trồ trước sự minh mẫn, đôi mắt tinh anh của một nữ nhân chứng lịch sử đã từng đi qua hai thế kỷ. Khi lật giở những kỷ niệm xưa cũ, bà Sung trìu mến chạm nhẹ bàn tay gầy guộc vào cây đàn tính cũ được treo trang trọng trên vách nhà sàn. Định mệnh của cuộc đời bà đã gắn liền với cây đàn ấy cùng những năm tháng hoạt động cách mạng mật thiết ngay trên mảnh đất quê hương.

Vào những năm 1944 - 1945, khi phong trào Việt Minh phát triển như vũ bão ở Cao Bằng, bà Sung khi đó là một cô gái Nùng xinh đẹp, khéo léo và giàu lòng yêu nước. Nhờ tài ca hát thiên bẩm và biệt tài gảy đàn tính, bà được tổ chức tin tưởng giao nhiệm vụ làm giao liên, chuyên phát thư từ, tài liệu mật từ mật khu Pác Bó đi các vùng lân cận. Hàng ngày, bà giả vờ làm cô sơn nữ dịu dàng đi rừng hái củi, lưng đeo gùi, tay ôm cây đàn tính quen thuộc. Ít ai biết rằng, những tài liệu cách mạng sống còn lại được giấu kỹ một cách tài tình bên trong lòng quả bầu của cây đàn.

Mỗi khi phải đi qua các trạm gác nghiêm ngặt của lính dõng, lính Pháp, bà không hề run sợ mà luôn nở nụ cười rạng rỡ, chủ động ngồi xuống gảy một làn điệu Then ngọt ngào bằng tiếng dân tộc mình. Tiếng đàn lảnh lót, dập dìu ấy vừa là thứ vũ khí sắc bén để đánh lạc hướng kẻ thù, vừa là mật hiệu thông minh thông báo cho các đồng chí đóng chốt ở sâu trong rừng biết tình hình an toàn để ra nhận tài liệu. Bà Sung cười, đôi mắt rực sáng ký ức tuổi đôi mươi kể lại:

"Có lần, suýt chút nữa là bị phát hiện khi một tên lính Pháp tò mò đòi cầm thử cây đàn. Tim tôi lúc đó như nhảy ra khỏi lồng ngực, tưởng chừng mọi thứ đã cận kề nguy hiểm. Nhưng bằng sự can trường, tôi vẫn giữ bình tĩnh, cất tiếng hát một bài lượn ca ngợi cảnh đẹp quê hương để đánh trống lảng. May mắn là tiếng hát và sự khéo léo đã khiến chúng chỉ nghĩ tôi là cô gái bản ngây thơ nên cho qua".

Chiến tranh qua đi, tiếng đàn tính của bà Sung không còn mang nhiệm vụ đưa tin mật nữa, nhưng nó đã trở thành khúc ca bất tử về lòng dũng cảm, sự thông minh và lòng trung thành son sắt của người phụ nữ Cao Bằng trong những ngày gian khổ giành độc lập cho Tổ quốc.