TIẾNG ĐÀN TRÊN CAO ĐIỂM A LƯỚI

TIẾNG ĐÀN TRÊN CAO ĐIỂM A LƯỚI

Nhân chứng lịch sử: Ông Nguyễn Hữu Vinh (Cựu chiến sĩ trinh sát, Tiểu đoàn 3, Trung đoàn 1, Sư đoàn 324).

Mô tả ngắn: Ký ức về tiếng đàn guitar tự chế vang lên giữa hai đợt pháo hạm tại thung lũng A Lưới (Thừa Thiên Huế) mùa hè năm 1969 và lời hứa tuổi mười chín.

Mùa hè năm 1969, thung lũng A Lưới biến thành một chảo lửa bùng cháy bởi bom napalm và chất độc hóa học. Cao điểm 689 – nơi tiểu đoàn trinh sát của chiến sĩ trẻ Nguyễn Hữu Vinh chốt giữ – bị vây hãm liên tục bởi các đợt oanh kích từ pháo hạm và máy bay B-52. Đất đá trên đỉnh núi bị cày đi xới lại đến mức tơi tả như bún, không còn một cành cây nào bám nổi.

Giữa căn hầm dã chiến khoét sâu vào lòng núi, không khí lúc nào cũng đặc quánh mùi thuốc nổ và ngột ngạt vì thiếu oxy. Sau một đợt pháo dập kéo dài suốt bốn tiếng, không gian đột ngột lặng đi một cách đáng sợ. Đúng lúc ấy, người đồng đội thân thiết của Vinh là chiến sĩ thông tin Lê Văn Cường rút từ góc hầm ra một chiếc đàn guitar. Đó là chiếc đàn kỳ lạ: thùng đàn đẽo từ gỗ vỏ thùng đạn pháo, cần đàn làm bằng mảnh dây cáp vô tuyến dẹt, và dây đàn được tuốt ra từ lõi dây điện thoại trường.

Cường gảy lên từng nốt nhạc. Trong không khí khét lẹt mồ hôi và thuốc súng, giai điệu bài hát "Người Hà Nội" cất lên trong trẻo, ngân vang qua từng vách hầm đá. Những đôi mắt đỏ ngầu vì thiếu ngủ, những bàn tay bám đầy bụi đỏ của các chiến sĩ trinh sát thả lỏng dần. Giữa ranh giới sống chết mỏng manh, tiếng đàn tự chế như một dòng nước mát dội sạch nỗi mệt mỏi, gợi nhớ về những mái phố cổ, những hàng cây cơm nguội vàng xa xôi.

"Nối lại dây đàn đi Cường, qua đợt pháo này tớ với cậu lại hát!", Vinh cười, vỗ vào vai bạn. Cường mỉm cười gật đầu, nhưng lời hứa ấy vĩnh viễn dở dang. Chỉ mười phút sau, một đợt phản lực lao xuống trút đợt bom tọa độ tiếp theo. Căn hầm chấn động dữ dội, một vệt vách hầm sạt lở. Khi khói bom tan, Vinh bới đất bò dậy thì Cường đã hy sinh, tay vẫn ôm chặt chiếc đàn đẽo từ vỏ thùng đạn, thùng đàn đã vỡ đôi nhưng các dây cáp vẫn căng gồng dưới lớp đất đá.

Trận đánh kết thúc, Vinh cẩn thận nhặt mảnh gỗ thùng đàn còn sót lại giắt vào gùi. Suốt các chiến dịch sau này cho đến ngày giải phóng, mảnh gỗ ấy luôn nằm gọn trong ba lô của người lính trinh sát.

Chiến tranh qua đi, ông Nguyễn Hữu Vinh trở về Hà Nội, sống qua nhiều mùa thu thanh bình. Thế nhưng, mỗi lần nghe thấy tiếng đàn guitar dạo lên trên các con phố cũ, người cựu binh già lại lặng người rơi nước mắt, nhớ về giai điệu trong trẻo cất lên giữa chảo lửa A Lưới và người bạn tuổi mười chín đã gửi lại thanh xuân nơi đỉnh núi mù sương.