Tiếng Đàn Trong Nhà Tù – Lê Thị Riêng
Sài Gòn những năm chiến tranh chống Mỹ luôn rực sáng ánh đèn và náo nhiệt tiếng xe cộ. Nhưng phía sau vẻ phồn hoa ấy là những cuộc truy lùng, bắt bớ và đàn áp khốc liệt nhằm vào những người yêu nước.
Trong lòng thành phố ấy, có một người phụ nữ nhỏ nhắn nhưng mang ý chí mạnh mẽ phi thường.
Đó là Lê Thị Riêng.
Bà sinh ra ở miền Nam trong một gia đình giàu lòng yêu nước. Từ khi còn trẻ, Lê Thị Riêng đã chứng kiến cảnh người dân sống trong nghèo khó và chiến tranh. Những cuộc càn quét, những lần lính lùng bắt dân lành khiến bà sớm hiểu rằng quê hương chỉ có thể thật sự bình yên khi đất nước được tự do.
Khi trưởng thành, bà tham gia hoạt động cách mạng bí mật tại Sài Gòn.
Những năm ấy, làm cách mạng giữa lòng đô thị nguy hiểm vô cùng.
Mật vụ và cảnh sát chìm có mặt khắp nơi.
Chỉ một sơ suất nhỏ cũng có thể khiến cả tổ chức bị lộ.
Ban ngày, Lê Thị Riêng hòa vào dòng người đông đúc trên phố như bao phụ nữ bình thường khác. Nhưng ban đêm, bà bí mật gặp cơ sở cách mạng, chuyển tài liệu, tổ chức liên lạc và vận động quần chúng đấu tranh.
Nhiều lần, bà phải thay đổi chỗ ở liên tục để tránh sự theo dõi của địch.
Có những đêm mưa lớn, bà vẫn lặng lẽ đạp xe qua những con hẻm tối để chuyển tài liệu quan trọng cho đồng đội. Áo bà ướt sũng nước mưa nhưng ánh mắt vẫn đầy quyết tâm.
Đồng đội nhớ mãi giọng nói dịu dàng của bà.
Dù trong hoàn cảnh khó khăn nhất, Lê Thị Riêng vẫn luôn động viên mọi người:
— Rồi đất nước mình sẽ có ngày hòa bình.
Chính niềm tin ấy giúp nhiều người vượt qua những tháng ngày khốc liệt.
Nhưng hoạt động giữa lòng địch quá lâu cuối cùng cũng đầy hiểm nguy.
Trong một lần cơ sở bị lộ, Lê Thị Riêng bị bắt.
Bà bị đưa vào nhà tù với những bức tường ẩm lạnh và những cuộc thẩm vấn kéo dài suốt ngày đêm.
Quân địch biết bà là cán bộ quan trọng nên dùng đủ mọi cách tra khảo.
Chúng đánh đập, đe dọa và ép bà khai ra tổ chức.
Nhưng người phụ nữ ấy vẫn im lặng.
Một tên sĩ quan tức giận quát:
— Khai ra thì sẽ được sống!
Lê Thị Riêng bình tĩnh nhìn hắn:
— Tôi chỉ có một điều để giữ… đó là lòng yêu nước.
Câu nói ấy khiến nhiều tù nhân trong phòng giam lặng đi vì xúc động.
Những ngày trong tù vô cùng khắc nghiệt.
Nhiều nữ tù nhân bị bệnh vì đói rét và tra tấn.
Nhưng giữa bóng tối của nhà lao, Lê Thị Riêng vẫn cố giữ tinh thần cho mọi người.
Có người kể rằng vào những đêm yên tĩnh hiếm hoi, bà thường khe khẽ hát hoặc gõ nhịp trên thành giường như tiếng đàn dịu dàng giữa ngục tối.
Tiếng hát ấy không lớn.
Nhưng đủ để làm ấm lòng những người đang tuyệt vọng.
Các nữ tù nhân thường ngồi lặng nghe giọng hát của bà vang lên qua song sắt. Trong khoảnh khắc ấy, họ quên đi roi vọt và xiềng xích.
Có người rơi nước mắt.
Có người siết chặt tay nhau để tự nhủ phải sống tiếp.
Bởi giữa nhà tù lạnh lẽo, tiếng hát của Lê Thị Riêng giống như ngọn lửa nhỏ giữ lại niềm tin.
Dù bị giam cầm, bà chưa bao giờ khuất phục.
Kẻ địch càng đàn áp, ý chí của bà càng mạnh mẽ.
Sau nhiều lần tra khảo không thành, chính quyền Sài Gòn tuyên án tử hình bà.
Tin dữ lan khắp các phòng giam khiến nhiều người nghẹn ngào.
Nhưng Lê Thị Riêng vẫn rất bình tĩnh.
Bà dành những ngày cuối cùng để động viên đồng đội:
— Nếu tôi ngã xuống, mọi người hãy tiếp tục chiến đấu cho đến ngày đất nước hòa bình.
Ngày ra pháp trường, bầu trời Sài Gòn phủ màu xám đục.
Người phụ nữ nhỏ bé bước đi giữa hai hàng lính nhưng gương mặt vẫn sáng lên vẻ kiên cường.
Không sợ hãi.
Không cúi đầu.
Trước giây phút cuối cùng, bà vẫn hướng ánh mắt về phía bầu trời như đang nhìn thấy ngày mai của đất nước.
Loạt súng vang lên giữa khoảng không lạnh buốt.
Lê Thị Riêng ngã xuống.
Nhưng tiếng hát của bà dường như vẫn còn vang mãi trong ký ức của những người từng ở cùng nhà tù năm ấy.
Sau này, nhiều đồng đội cũ vẫn nhắc về bà với niềm xúc động sâu sắc.
Họ nhớ một người phụ nữ nhỏ nhắn nhưng có tinh thần thép.
Một người chiến sĩ đã biến bóng tối nhà tù thành nơi giữ lửa hy vọng cho đồng đội bằng lòng can đảm và tình yêu đất nước.
Và cái tên Lê Thị Riêng từ đó trở thành biểu tượng đẹp của người phụ nữ miền Nam kiên trung trong những năm tháng chiến tranh khốc liệt.
