Tiếng gió Khau Phạ và ký ức chiến tranh

Tiếng gió Khau Phạ và ký ức chiến tranh

Bà Lù Thị Mỷ ngồi bên hiên nhà gỗ cũ, đôi bàn tay nhăn nheo chậm rãi vuốt lại tấm khăn chàm đã bạc màu theo năm tháng. Ngoài kia, gió từ đèo Khau Phạ vẫn thổi về mang theo mùi hương lúa chín. Ít ai biết rằng người phụ nữ dáng nhỏ bé ấy từng đi qua một thời “hoa lửa” không thể nào quên. Những năm kháng chiến chống Pháp, Khau Phạ chìm trong khói súng. Bản làng nghèo xác xơ vì những trận càn quét của giặc. Khi ấy, bà Mỷ mới chỉ là cô gái tuổi mười tám, nhưng đã tham gia đội du kích Khau Phạ cùng thanh niên trong bản.

Bà thường kể:

– Ngày đó cực lắm, nhưng ai cũng một lòng theo cách mạng. Ban ngày bà lên nương như bao phụ nữ khác. Đêm xuống lại cùng đội du kích vượt núi đưa thư, tiếp lương thực cho cán bộ. Có những hôm trời rét cắt da, cả đội phải đi bộ hàng chục cây số xuyên rừng mà không dám đốt lửa. Một lần, địch kéo vào bản rất đông. Tiếng súng nổ vang cả núi rừng. Người già và trẻ nhỏ hoảng loạn chạy lên rừng. Bà Mỷ cùng vài chị em phụ nữ bí mật dẫn cán bộ thoát theo con đường mòn sau núi. Đêm ấy mưa lớn. Bùn đất ngập đến mắt cá chân. Bà vừa đi vừa cõng trên lưng túi gạo cứu đói cho bộ đội. Có lúc kiệt sức tưởng không thể bước nổi nữa, nhưng nghe tiếng trẻ con khóc sau lưng, bà lại cắn răng đi tiếp.

Bà nói:

– Khi ấy không ai nghĩ cho riêng mình nữa. Chỉ mong giữ được bản làng, giữ được người. Trong đội du kích năm ấy có nhiều người đã hy sinh. Bà vẫn nhớ nhất anh Hờ A Vừ – người đồng đội trẻ luôn đi đầu trong mỗi lần canh gác. Anh đã ngã xuống trong một trận phục kích nơi sườn đèo Khau Phạ. Ngày nhận tin, cả đội lặng đi. Không ai khóc thành tiếng. Chỉ có tiếng gió hú dài giữa núi. Chiến tranh kết thúc, bà Mỷ trở về bản làng với mái tóc đã sớm pha sương. Cuộc sống dần bình yên hơn, nhưng ký ức về những năm tháng khói lửa chưa bao giờ phai trong lòng người nữ du kích. Mỗi mùa lúa chín, nhìn ruộng bậc thang vàng óng trải dài dưới chân đèo Khau Phạ, bà lại nhớ đến đồng đội năm xưa. Những người đã gửi tuổi thanh xuân vào đất mẹ. Những con người bình dị đã làm nên một thời hoa lửa của dân tộc Việt Nam.

Bà Mỷ thường nói với con cháu:

– Hòa bình đẹp lắm. Phải biết quý những ngày được sống yên vui hôm nay. Rồi bà lặng lẽ nhìn về phía đỉnh núi chìm trong mây trắng. Ở nơi ấy, ký ức về một thời hoa lửa vẫn còn cháy mãi trong tim những người từng đi qua chiến tranh.