TIẾNG GỌI BÊN DÒNG CẦU GHÉP VÀ TƯỢNG ĐÀI BẤT TỬ CỦA CẬU BÉ 13 TUỔI NGUYỄN BÁ NGỌC

1. MIỀN QUÊ THANH HÓA VÀ NĂM THÁNG BÃO LỬA 1965

Dải đất xứ Thanh tuyến đầu lửa đạn

Sinh năm 1952 tại xã Quảng Trung, huyện Quảng Xương, tỉnh Thanh Hóa, Nguyễn Bá Ngọc lớn lên trong một gia đình nông dân nghèo khó nhưng giàu lòng yêu nước. Miền quê xứ Thanh vốn thanh bình bên dòng sông Mã, sông Chu, với những lũy tre xanh rợp bóng và những cánh đồng lúa thẳng cánh cò bay. Thế nhưng, sự bình yên ấy không kéo dài khi đế quốc Mỹ leo thang chiến tranh, biến miền Bắc thành mục tiêu oanh tạc của những pháo đài bay B-52 và máy bay phản lực tối tân.

Năm 1965, cuộc chiến tranh phá hoại của không quân Mỹ diễn ra vô cùng khốc liệt. Nhằm cắt đứt mạch máu giao thông huyết mạch chi viện cho chiến trường miền Nam, hệ thống cầu đường, bến phà, khu dân cư dọc tuyến Quốc lộ 1A tại Thanh Hóa trở thành tọa độ lửa bị máy bay giặc điên cuồng đánh phá ngày đêm. Cầu Ghép – một cây cầu chiến lược quan trọng bắc qua sông Lạch Trào (thuộc địa bàn huyện Quảng Xương) – trở thành mục tiêu săn đuổi gắt gao của không quân Mỹ. Những trận bom tọa độ, bom bi, bom phá xé tan bầu trời, biến những xóm làng trù phú thành hố bom chi chít.

Cậu bé chăm chỉ và tình yêu thương bao la

Giữa hoàn cảnh chiến tranh ác liệt ấy, Nguyễn Bá Ngọc là một cậu bé 13 tuổi hồn nhiên, chăm chỉ. Cậu không chỉ ngoan ngoãn giúp cha mẹ làm ruộng, chăn trâu, cắt cỏ mà còn hết mực yêu thương các em nhỏ trong gia đình và xóm làng. Dù tuổi đời còn rất nhỏ, nhưng những tiếng còi báo động phòng không vang lên liên tục, hình ảnh những chiếc máy bay giặc gầm rú trên bầu trời đã sớm rèn luyện ở Ngọc sự rắn rỏi, tinh thần cảnh giác và tình đoàn kết xóm giềng sâu sắc.

Vào thời điểm năm 1965, học sinh các trường phổ thông phải sơ tán hoặc học tập trong các lớp học hầm kèo chống bom đạn. Mặc dù cuộc sống gian khổ, thiếu thốn và hiểm nguy rình rập từng phút giây, nụ cười hồn nhiên của những đứa trẻ xứ Thanh vẫn nở trên môi mỗi khi tiếng súng dứt đạn. Không ai ngờ rằng, định mệnh đã đặt Nguyễn Bá Ngọc vào một khoảnh khắc lịch sử, nơi bản năng bảo vệ đồng loại đã biến cậu thành một người anh hùng nhí bất tử trong tâm khảm triệu người con đất Việt.

2. NGÀY 4 THÁNG 4 NĂM 1965: ĐỊNH MỆNH NƠI TỌA ĐỘ LỬA CẦU GHÉP

Tiếng gầm thét từ bầu trời Lạch Trào

Trưa ngày 4 tháng 4 năm 1965, bầu trời khu vực cầu Ghép bỗng chốc đen đặc bởi hàng loạt tốp máy bay phản lực Mỹ lao đến từ ngoài khơi biển Đông. Chúng hú hét, bổ nhào trút những quả bom tấn, bom bi xuống khu vực chân cầu và các xóm làng xung quanh nhằm phá sập huyết mạch giao thông và khủng bố tinh thần nhân dân ta.

Thời điểm ấy, tiếng còi báo động vừa dứt thì loạt bom đầu tiên đã dội xuống. Tại một xóm nhỏ gần cầu Ghép, các em nhỏ đang chơi đùa chưa kịp chạy xuống hầm trú ẩn. Trong số đó có các em nhỏ là con của hàng xóm, cùng những đứa em ngây thơ của Ngọc. Tiếng khóc thét hoảng loạn vang lên giữa tiếng nổ đinh tai nhức óc của bom đạn, khói lửa mịt mù che khuất cả ánh mặt trời.

Khoảnh khắc sinh tử và quyết định phi thường

Khi loạt bom thứ hai rít lên ghê rợn chuẩn bị rơi xuống, Nguyễn Bá Ngọc vừa chạy tới gần miệng hầm trú ẩn. Nhìn thấy các em nhỏ đang đứng chết trân vì sợ hãi giữa khoảng sân trống, không chút đắn đo, không màng đến sự an nguy của bản thân, cậu bé 13 tuổi lao vút về phía các em.

Trong tích tắc của ranh giới giữa sự sống và cái chết, khi những mảnh bom bi và đất đá từ trên trời ào ạt dội xuống, Nguyễn Bá Ngọc đã bật người che chở, trùm kín thân mình lên các em nhỏ, dùng tấm lưng non nớt làm chiếc khiên thép đỡ lấy làn mưa đạn phẩy từ trời cao.

Một tiếng nổ kinh hoàng xé rách không gian ngay sát vị trí các em. Sức ép khủng khiếp của quả bom và hàng trăm mảnh gang sắc lẹm đã cày nát mặt đất. Các em nhỏ may mắn thoát nạn nhờ thân hình của người anh cả che chở, nhưng Nguyễn Bá Ngọc đã gục xuống. Lưng và đầu cậu chi chít những vết thương do mảnh bom chi chít găm vào, máu tươi thắm đẫm mảnh áo vải thô sơ. Cậu bé ngất lịm ngay trên vũng máu giữa hoang tàn khói lửa của xóm làng.

3. HƠI THỞ CUỐI CÙNG VÀ NỖI ĐAU TỘT CÙNG CỦA QUÊ HƯƠNG

Sự cứu chữa trong tuyệt vọng và niềm tiếc thương vô hạn

Ngay sau khi dứt tiếng máy bay, bà con làng xóm vội vã chạy từ các hầm trú ẩn ra cứu hộ. Cảnh tượng trước mắt khiến ai nấy đều nghẹn ngào, rơi nước mắt. Cậu bé Nguyễn Bá Ngọc nằm bất động, che chở trọn vẹn cho những đứa trẻ vẫn đang mếu máo khóc vì hoảng sợ. Các em nhỏ được cứu sống an toàn, nhưng người anh hùng nhỏ tuổi thì đã thoi thóp trong vũng máu.

Ngọc được đồng bào và gia đình nhanh chóng chuyển đi cấp cứu tại trạm xá rồi bệnh viện tuyến trên. Các y bác sĩ đã tận tình cứu chữa, nhưng do vết thương quá nặng, mất máu quá nhiều và các mảnh bom găm sâu vào các cơ quan trọng yếu, cơ thể non nớt của cậu không thể qua khỏi.

Trưa ngày 5 tháng 4 năm 1965 – chỉ một ngày sau khi trận bom kinh hoàng giáng xuống cầu Ghép – Nguyễn Bá Ngọc đã trút hơi thở cuối cùng. Cậu ra đi khi tuổi đời mới chỉ tròn 13 tuổi xuân – độ tuổi hồn nhiên nhất của cuộc đời học trò, khi những ước mơ, hoài bão về tương lai còn chưa kịp bắt đầu.

Tiếng khóc vang dậy cả dải đất xứ Thanh

Tin cậu bé Nguyễn Bá Ngọc hy sinh lan truyền đi với nỗi đau đớn tột cùng thấu tận tâm can người dân xứ Thanh và cả nước. Hình ảnh một đứa trẻ 13 tuổi dùng chính thân mình đỡ đạn cho các em nhỏ đã trở thành biểu tượng cao quý nhất của lòng nhân ái, tình yêu thương đồng loại và đức hy sinh quên mình.

Trong những năm tháng kháng chiến chống Mỹ, câu chuyện về Nguyễn Bá Ngọc đã được đưa vào sách báo, thơ ca, phát thanh trên các làn sóng Đài Tiếng nói Việt Nam để cổ vũ tinh thần chiến đấu cho hàng triệu quân và dân ta. Cậu bé 13 tuổi ấy đã trở thành nguồn cảm hứng vô tận, một lời nhắc nhở sâu sắc về sức mạnh tinh thần của dân tộc Việt Nam trước mọi kẻ thù hung bạo nhất.

4. TƯỢNG ĐÀI VĨNH CỬU TRONG LÒNG ĐẤT NƯỚC

Sự ghi nhận của Đảng, Nhà nước và lòng tri ân của các thế hệ

Ghi nhận công ơn to lớn và tấm gương hy sinh oanh liệt của Nguyễn Bá Ngọc, Đảng, Nhà nước và các ban ngành đoàn thể đã truy tặng cho cậu nhiều phần thưởng cao quý. Đặc biệt, ngày 10 tháng 12 năm 2015, Chủ tịch nước đã truy tặng danh hiệu cao quý Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân cho liệt sĩ Nguyễn Bá Ngọc – sự tri ân muộn màng nhưng vô cùng xứng đáng đối với một biểu tượng sáng ngời của lòng quả cảm.

Tên tuổi của cậu bé Nguyễn Bá Ngọc đã được trân trọng đặt cho nhiều ngôi trường học, con đường trên quê hương Thanh Hóa và khắp cả nước. Tại quê nhà Quảng Xương, tượng đài và khu tưởng niệm liệt sĩ Nguyễn Bá Ngọc được dựng lên như một minh chứng lịch sử, nơi các thế hệ học sinh, đội viên thiếu niên nhi đồng đến dâng hương, ôn lại truyền thống hào hùng và học tập tấm gương sáng ngời của người anh hùng nhỏ tuổi.

Bài học ngàn đời từ tấm lòng cao cả

Nhìn lại câu chuyện của Nguyễn Bá Ngọc, chúng ta không chỉ nhìn thấy sự khốc liệt của chiến tranh phá hoại mà còn thấy được vẻ đẹp thanh cao của tâm hồn con người Việt Nam. Giữa làn ranh giới mong manh của sự sống và cái chết, bản năng bảo vệ đồng loại, bảo vệ thế hệ tương lai đã chiến thắng nỗi sợ hãi cá nhân.

Hành động của Nguyễn Bá Ngọc vượt lên trên tuổi tác của một đứa trẻ 13 tuổi; đó là hành động của một anh hùng thực thụ, người đã viết nên bản anh hùng ca bằng chính trái tim nhân hậu và máu xương của mình.

5. SỐNG MÃI CÙNG THỜI HOA LỬA VÀ TƯƠNG LAI ĐẤT NƯỚC

Năm tháng trôi qua, dòng sông Lạch Trào bên cầu Ghép nay đã đổi thay rực rỡ. Những hố bom năm xưa đã được lấp đầy bởi những cánh đồng lúa xanh ngút ngàn, những khu đô thị mới sầm uất và những nhịp cầu bê tông cốt thép hiện đại nối liền hai bờ vui. Tiếng cười nói rộn rã của các em học sinh đến trường mỗi sáng đã thay thế cho tiếng còi báo động phòng không thuở trước.

Nhưng dẫu thời gian có trôi đi, ký ức về cậu bé 13 tuổi Nguyễn Bá Ngọc – người anh hùng lấy thân mình che chở cho đàn em thơ trong trận bom ngày 4 tháng 4 năm 1965 – vẫn mãi mãi khắc sâu trong tâm trí các thế hệ người Việt Nam.

Câu chuyện ấy không chỉ là trang sử hào hùng của thời hoa lửa mà còn là ngọn lửa thiêng liêng thắp sáng lòng yêu nước, tinh thần trách nhiệm và lòng nhân ái cho muôn đời con cháu mai sau. Liệt sĩ, Anh hùng Nguyễn Bá Ngọc mãi mãi tuổi mười ba, mãi mãi là bức tượng đài bất tử trong trái tim dân tộc Việt Nam.