TIẾNG GỌI CUỐI CÙNG Ở NGÃ BA ĐỒNG LỘC

Năm 1968, Ngã Ba Đồng Lộc (Hà Tĩnh) là huyết mạch giao thông quan trọng đưa xe, hàng, vũ khí vào chiến trường miền Nam. Mỗi ngày, nơi đây oằn mình hứng từ 100 đến 300 trận bom. Giữa “tọa độ lửa” ấy, Tiểu đội 4 – Đại đội 552 gồm 10 cô gái trẻ, tuổi chỉ từ 17 đến 22, vẫn ngày đêm bám đường.

Họ là:
Võ Thị Tần (Tiểu đội trưởng), Nguyễn Thị Xanh, Trần Thị Rân, Hà Thị Xanh, Trần Thị Hường, Trần Thị Hợi, Võ Thị Hà, Đinh Thị Nhàn, Nguyễn Thị Cúc và Phan Thị Cúc.

Ngày 24 tháng 7 năm 1968 – Cuộc san lấp cuối cùng

Buổi chiều hôm ấy, máy bay Mỹ ném bom dữ dội suốt nhiều giờ. Đến gần 17 giờ, khi tiếng bom vừa ngớt, tiểu đội nhận lệnh ra mặt đường để san lấp hố bom, đảm bảo xe thông tuyến trong đêm.

Trời còn vương khói, đất đá nóng bỏng, nhưng các cô vẫn cười nói trêu nhau:
“Nhanh tay lên để tối còn hát chứ!”
“Xong chuyến này, chị Tần kể chuyện cho nghe nhé!”

Chưa ai kịp nói thêm lời nào thì một tốp máy bay bất ngờ quay lại. Bom rơi dồn dập đúng vị trí tiểu đội đang làm việc. Đất trời rung chuyển. Khói bụi mù mịt. Đồng đội ở gần đó lao đến, nhưng tất cả chỉ thấy một hố bom sâu hoắm.

Gọi mãi, chỉ nghe tiếng đất đá rơi lạo xạo.

Rồi bỗng vang lên từ dưới hố một tiếng gọi yếu ớt, nghẹn lại trong khói:

“Chị Tần ơi… các chị ơi… cứu em…”

Tiếng gọi nhỏ dần… rồi im bặt.

Đơn vị đào bới suốt đêm trong mưa bom. Gần sáng ngày 25/7, họ tìm thấy thi thể 10 cô gái – nằm gần nhau, như trong một giấc ngủ yên bình, tay vẫn còn nắm chiếc xẻng, cành cây.

Lời hẹn chưa kịp nói

Trong chiếc ba lô của chị Võ Thị Tần, sau này người ta tìm được một bức thư viết gửi mẹ:

“Mẹ ạ, nếu con hy sinh, mẹ đừng buồn. Chúng con quyết giữ vững ngã ba này. Xe qua được là chúng con vui rồi…”

Chị Tần mãi mãi không về quê, nhưng bức thư của chị vẫn sống trong trái tim bao thế hệ.

Biểu tượng bất tử

Sau chiến tranh, những người đồng đội từng đào đất tìm các cô kể rằng:
“Các em ngã xuống khi tuổi đời còn quá trẻ, nhưng tinh thần thì không ai đo được. Nhờ các em mà tuyến đường thông suốt, mà đoàn xe kịp vào mặt trận.”

Từ đó, tên tuổi 10 cô gái Ngã Ba Đồng Lộc trở thành biểu tượng của:

• Lòng dũng cảm của tuổi trẻ Việt Nam