Tiếng gọi giữa lòng hang đá

Cựu chiến binh Nguyễn Văn Trực, sinh năm 1952, từng là thanh niên xung phong làm nhiệm vụ mở đường và bảo đảm giao thông tại tuyến đường 20 Quyết Thắng, Quảng Bình năm 1972. Ông kể rằng đây là tuyến đường vô cùng quan trọng nối hậu phương miền Bắc với chiến trường miền Nam nên thường xuyên bị máy bay Mỹ đánh phá dữ dội. Theo lời ông Trực, vào cuối năm 1972, đơn vị của ông đóng quân gần khu vực Hang Tám Cô, thuộc xã Tân Trạch, huyện Bố Trạch, tỉnh Quảng Bình. Nơi đây có nhiều hang đá tự nhiên, được dùng làm nơi trú ẩn mỗi khi có báo động máy bay. Ông nhớ nhất buổi chiều ngày 14 tháng 11 năm 1972. Hôm đó, sau nhiều đợt máy bay quần thảo trên bầu trời, một nhóm thanh niên xung phong gồm tám người chạy vào một hang đá ven đường để tránh bom. Ngay sau đó, nhiều quả bom liên tiếp rơi xuống khu vực cửa hang. Một tảng đá lớn sập xuống chắn kín lối vào, khiến tám người bên trong không thể thoát ra được. Ông Trực kể rằng lúc ấy, cả đơn vị đã dùng xà beng, cuốc, xẻng và cả tay không để đào bới đất đá suốt nhiều ngày liền. Nhưng vì bom đạn vẫn tiếp tục dội xuống và khối đá quá lớn nên không thể mở được cửa hang. Những ngày đầu tiên, từ bên trong hang vẫn vọng ra tiếng gọi yếu ớt của các thanh niên xung phong bị mắc kẹt. Họ gọi tên đồng đội, gọi xin nước và động viên nhau cố gắng chờ cứu hộ. Ông Trực kể rằng có một giọng nữ rất trẻ cứ liên tục gọi: “Các anh ơi, cứu chúng em với… chúng em còn sống…” Mỗi lần nghe tiếng gọi ấy, tất cả những người đứng bên ngoài đều không cầm được nước mắt. Đơn vị đã tìm cách luồn một ống tre nhỏ qua khe đá để đưa nước cháo loãng và thuốc vào bên trong. Nhưng sau nhiều ngày, tiếng gọi ngày càng yếu dần rồi im hẳn. Ông Trực nói rằng đó là ký ức đau lòng nhất mà ông mang theo suốt cuộc đời. Ông không bao giờ quên được cảm giác đứng bên ngoài cửa hang, nghe tiếng đồng đội mình ở rất gần nhưng lại bất lực không thể cứu được họ. Nhiều năm sau chiến tranh, ông trở lại Hang Tám Cô và thắp hương cho những người đã nằm lại nơi đó. Với ông, hang đá ấy không chỉ là một địa danh lịch sử mà còn là nơi lưu giữ tiếng gọi đau xót nhất của tuổi trẻ Việt Nam trong chiến tranh.