Tiếng gọi non sông

Năm 1959, khi cuộc kháng chiến chống Mỹ bước vào giai đoạn ác liệt nhất, cô gái Bùi Thị Hoan, quê ở Hòa Bình, vừa tròn mười tám tuổi. Bỏ lại mái nhà tranh và mẹ già, Hoan ghi tên vào danh sách Thanh niên xung phong với lời thề giản dị: “Còn một giọt sức, con cũng xin góp cho Tổ quốc.”

Bà được phân làm nhiệm vụ mở đường, vận chuyển hàng hóa và cứu thương trên tuyến Trường Sơn. Ngày lên đường, mẹ bà nắm tay dặn: “Đi thì giữ mình nghe con, đường Trường Sơn gió lắm, bom lắm, nhưng lòng mình phải vững hơn đá.”Lời dặn ấy theo bà suốt những năm tháng rừng sâu.

Rừng Trường Sơn ngày đêm vang tiếng bom. Cả đội của Hoan thường làm việc suốt đêm để tránh máy bay Mỹ. Họ cầm cuốc, cầm xẻng, gùi từng bao gạo, từng thùng đạn qua suối, qua đèo.Nhiều khi, tiếng máy bay ầm ầm trên đầu, họ nằm rạp xuống hầm đất, chờ bom nổ rồi lại chui ra, tiếp tục làm. Một buổi tối, khi đang san lấp hố bom, một quả bom bi bất ngờ phát nổ. Đất đá tung lên, khói mù đặc. Khi tỉnh lại, Bà Hoan thấy máu chảy ở tay, còn người bạn thân tên Hợi nằm im không dậy nữa.
Bà nghẹn lại, nước mắt chảy hòa với bùn đất, nhưng rồi lại nắm chặt tay cuốc, lặng lẽ san nốt con đường dở dang. Sau này, mỗi khi nhắc đến Hợi, bà chỉ nói khẽ: “Con đường đó là máu và tuổi xuân của tụi tôi đấy.”

Có những đêm hành quân, cả đơn vị phải đi xuyên rừng trong mưa lạnh, bóng tối dày đặc. Bà Hoan luôn là người đi cuối hàng, cầm cây đèn dầu nhỏ, chiếu sáng cho đồng đội. Dù mưa tạt, gió thổi, bà vẫn che ngọn đèn bằng bàn tay, sợ tắt lửa, sợ đồng đội lạc đường. Mọi người gọi bà là “Ngọn đèn của đội”. Khi kể lại, bà chỉ cười: “Giữ ngọn đèn ấy cũng như giữ niềm tin. Chừng nào còn ánh sáng, chừng đó chúng tôi còn đi tiếp được.”

Năm 1975, đất nước thống nhất. Bà Hoan trở về quê, khi mái tóc đã điểm sương sớm vì sốt rét rừng. Bà mang theo chiếc mũ tai bèo, chiếc đèn dầu và một tấm huân chương.Cuộc sống hậu chiến không dễ dàng – bà làm ruộng, rồi dạy thiếu nhi trong làng, sống bình dị, nhưng chưa bao giờ quên đồng đội nằm lại nơi rừng sâu.

Câu chuyện của Bà Hoan – cựu Thanh niên xung phong là hình ảnh thu nhỏ của hàng vạn cô gái Việt Nam tuổi đôi mươi, đã gửi lại tuổi xuân trên Trường Sơn để Tổ quốc trọn niềm vui thống nhất. Ngọn đèn bà giữ suốt những năm tháng chiến tranh không chỉ soi đường cho đồng đội, mà còn thắp sáng ký ức và niềm tự hào cho các thế hệ sau.