Tiếng gọi trong đêm ở Cha Lo

Đã hơn năm mươi năm trôi qua, nhưng mỗi khi màn đêm buông xuống giữa núi rừng, ông vẫn có cảm giác như đâu đó vọng lại tiếng người gọi: "Đồng chí ơi... còn ai không?" Tiếng gọi ấy theo ông suốt cuộc đời, không lớn nhưng đủ khiến nhiều đêm ông giật mình tỉnh giấc.

Năm ấy, ông là chiến sĩ thuộc đơn vị bảo đảm giao thông trên tuyến đường qua Cha Lo. Công việc của ông không chỉ san lấp hố bom hay sửa đường, mà còn tham gia tìm kiếm, cứu hộ mỗi khi máy bay địch đánh trúng đoàn xe hoặc đơn vị hành quân. Ai cũng hiểu rằng sau mỗi trận bom, thời gian quý hơn bất cứ thứ gì, bởi chỉ chậm thêm vài phút, một đồng đội có thể sẽ không còn cơ hội sống.

Ông nhớ nhất một đêm cuối mùa khô. Sau nhiều đợt đánh phá liên tiếp, cả cánh rừng chìm trong khói bụi. Đơn vị nhận lệnh khẩn trương tìm kiếm những người còn mắc kẹt. Đèn pin không dám bật lâu vì sợ lộ mục tiêu, mọi người chỉ lần theo tiếng gọi yếu ớt phát ra từ dưới những thân cây gãy và lớp đất đá ngổn ngang.

Giữa khoảng không tĩnh lặng, ông nghe rất rõ một tiếng kêu đứt quãng. Ông cùng vài đồng đội lập tức lao đến. Họ dùng tay bới đất, nhấc từng tảng đá, cắt từng cành cây lớn. Móng tay bật máu, quần áo rách tươm, nhưng không ai dừng lại. Cuối cùng, họ kéo được một chiến sĩ trẻ ra ngoài. Người lính ấy nắm chặt tay ông, cố mỉm cười rồi chỉ về phía sau lưng mình: "Còn... còn đồng đội tôi..."

Không ai bảo ai, tất cả lại tiếp tục đào bới. Họ làm việc đến khi trời gần sáng. Người đồng đội thứ hai được tìm thấy, nhưng đã không còn kịp nữa. Cả tổ cứu hộ đứng lặng. Người chiến sĩ vừa được cứu sống òa khóc, còn ông thì lặng lẽ cởi chiếc tăng của mình phủ lên người đồng đội vừa hy sinh.

Nhiều năm sau, ông vẫn luôn tự hỏi giá như hôm đó mình đến sớm hơn vài phút thì liệu mọi chuyện có khác không. Rồi chính người chỉ huy cũ đã nói với ông: "Chiến tranh không cho ai quyền lựa chọn. Điều quan trọng là các cậu đã không bỏ cuộc." Câu nói ấy giúp ông nhẹ lòng hơn, nhưng không thể xóa đi ký ức về đêm hôm đó.

Sau ngày hòa bình, ông trở về quê hương làm nghề sửa xe đạp. Cuộc sống bình dị trôi qua, nhưng mỗi khi nghe tiếng ai gọi lớn giữa đêm, ông lại bất giác quay đầu. Con trai từng hỏi vì sao cha luôn phản ứng như vậy. Ông chỉ cười hiền rồi kể cho các con nghe về những tiếng gọi giữa núi rừng Trường Sơn, nơi mỗi lời đáp lại có thể đổi bằng một mạng người được cứu sống.

Vài năm trước, trong một chuyến trở lại Cha Lo cùng đồng đội cũ, ông gặp một người đàn ông trung niên dẫn theo cả gia đình đến dâng hương. Người ấy tiến đến nắm chặt tay ông rồi nghẹn ngào: "Nếu năm đó các bác không đào bới suốt đêm, chắc hôm nay tôi không có mặt ở đây." Đó chính là người chiến sĩ trẻ năm xưa đã được ông và đồng đội cứu sống.

Cuộc gặp chỉ diễn ra trong ít phút, nhưng khiến người cựu chiến binh lặng đi rất lâu. Lần đầu tiên sau nhiều chục năm, ông cảm thấy tiếng gọi năm nào đã có lời hồi đáp. Không phải bằng những lời cảm ơn hoa mỹ, mà bằng một gia đình đủ đầy, bằng những đứa trẻ lớn lên trong hòa bình và bằng cuộc sống tiếp tục được viết từ sự hy sinh của biết bao người.

Chiến tranh đã lùi xa, Cha Lo hôm nay nhộn nhịp những chuyến xe qua lại. Núi rừng vẫn xanh, mây vẫn phủ kín những dãy núi biên cương như thuở nào. Khó ai hình dung nơi đây từng là một trong những trọng điểm đánh phá khốc liệt của tuyến chi viện Trường Sơn. Nhưng với những người lính năm ấy, mỗi tấc đất đều lưu giữ một câu chuyện, mỗi cánh rừng đều có tên của một người đồng đội.

Ông bảo mình không còn đủ sức để trở lại Cha Lo nhiều lần nữa. Chỉ mong sau này, khi lớp người từng đi qua chiến tranh không còn, vẫn sẽ có những người trẻ tiếp tục kể lại những câu chuyện ấy. Bởi lịch sử không chỉ được viết bằng những chiến thắng lớn lao, mà còn được viết bằng một tiếng gọi giữa đêm, một bàn tay không buông bỏ đồng đội và một niềm tin rằng trong hoàn cảnh khốc liệt nhất, con người vẫn luôn lựa chọn cứu lấy con người.