Tiếng gọi từ quê nhà

Dù đi nhiều nơi và đảm nhiệm nhiều công việc, Đặng Huy Trứ vẫn luôn nhớ quê.

Quê hương đối với ông không chỉ là nơi sinh ra.

Đó còn là nơi hình thành những ký ức đầu tiên.

Những con đường.

Những mái nhà.

Những người hàng xóm.

Những buổi chiều yên tĩnh.

Mỗi khi có dịp trở về, ông thường dành thời gian quan sát cuộc sống quê nhà.

Ông thấy người dân vẫn chăm chỉ làm ruộng.

Những người thợ vẫn cần mẫn với nghề.

Những đứa trẻ vẫn chạy chơi trên đường làng.

Nhưng ông cũng thấy những khó khăn.

Đường sá chưa thuận tiện.

Việc học còn hạn chế.

Sản xuất phụ thuộc nhiều vào tự nhiên.

Những cảnh ấy khiến ông càng suy nghĩ về công cuộc cải cách.

Nếu quê hương còn nhiều người nghèo, đất nước không thể giàu mạnh.

Nếu trẻ em không có điều kiện học tập, tương lai sẽ thiếu người tài.

Nếu người thợ không có kỹ thuật mới, sản phẩm khó cạnh tranh.

Nếu người nông dân không có công cụ tốt, lao động sẽ vẫn nặng nhọc.

Những suy nghĩ về quê nhà vì thế gắn với những suy nghĩ về đất nước.

Một lần, ông đứng bên cánh đồng vào lúc chiều muộn.

Gió thổi qua ruộng lúa.

Một người nông dân đang thu dọn dụng cụ.

Trứ hỏi:

“Năm nay mùa màng thế nào?”

Người ấy trả lời:

“Cũng tạm được. Chỉ mong trời đừng mưa bão.”

Một câu nói rất bình thường.

Nhưng Trứ hiểu rằng cuộc sống của người nông dân phụ thuộc vào quá nhiều điều ngoài khả năng kiểm soát.

Ông nghĩ đến thủy lợi.

Nghĩ đến kỹ thuật.

Nghĩ đến đường sá.

Nghĩ đến thị trường.

Một nền kinh tế hiện đại phải giúp người dân giảm bớt sự phụ thuộc vào may rủi.

Đó là điều ông mong muốn.

Khi trời tối, ông rời cánh đồng.

Phía sau là tiếng người gọi nhau trở về nhà.

Phía trước là con đường dài.

Ông biết mình không thể thay đổi quê hương chỉ bằng một đời người.

Nhưng ít nhất, ông có thể mang theo hình ảnh ấy trong những suy nghĩ về việc nước.