Tiếng hát át tiếng bom

Đã hơn năm mươi năm trôi qua, nhưng mỗi lần nghe ai cất tiếng hát “Cô gái mở đường”, tôi lại thấy mình trở về Trường Sơn năm ấy. Nơi mà giữa tiếng bom rung chuyển núi rừng, chúng tôi vẫn hát để động viên nhau tiếp tục bám đường.

Năm đó tôi vừa tròn hai mươi tuổi, là thanh niên xung phong làm nhiệm vụ bảo đảm giao thông trên tuyến đường Trường Sơn. Công việc của chúng tôi là san lấp hố bom, dẫn xe qua trọng điểm, sửa đường và giữ cho những chuyến xe tiếp tế không bị gián đoạn.

Có những ngày, máy bay đến nhiều đến mức chúng tôi không kịp đếm.

Bom vừa ngớt, chúng tôi lại cầm cuốc, xẻng chạy ra đường.

Ai cũng biết có thể nguy hiểm, nhưng không ai muốn để con đường bị tắc.

Tôi nhớ nhất một đêm ở một trọng điểm trên tuyến đường. Đoàn xe đang chờ phía sau vì phía trước vừa xuất hiện một hố bom lớn. Cả tổ lao vào làm việc dưới ánh đèn pin được che kín.

Bất chợt, còi báo động vang lên.

Mọi người nhanh chóng tìm chỗ tránh.

Tiếng bom nổ liên tiếp, đất đá tung lên, cả khu rừng như rung chuyển.

Khi tiếng máy bay xa dần, chúng tôi lại chạy ra.

Không ai bảo ai.

Cuốc lại bổ xuống mặt đường.

Đất lại được xúc đi.

Giữa lúc ấy, từ cuối hàng, chị tổ trưởng cất tiếng hát.

“Đường ta đi dài theo đất nước…”

Ban đầu chỉ một người hát.

Rồi hai người.

Rồi cả tổ cùng hòa giọng.

Tiếng hát không lớn hơn tiếng bom.

Nhưng trong lòng chúng tôi, nó mạnh hơn cả nỗi sợ.

Tôi vừa xúc đất vừa hát, mồ hôi hòa với đất đỏ Trường Sơn. Nhìn sang bên cạnh, khuôn mặt ai cũng lấm lem, vậy mà vẫn nở nụ cười.

Một bác lái xe thò đầu qua cửa cabin nói vui:

“Các cô hát thế này thì xe chúng tôi còn ngại gì mà không đi tiếp!”

Nghe vậy, cả tổ lại cười.

Tiếng cười ấy vang lên giữa khói bụi.

Chỉ một lúc sau, con đường được thông.

Chiếc xe đầu tiên lăn bánh.

Rồi chiếc thứ hai.

Rồi cả đoàn xe nối đuôi nhau khuất vào màn đêm.

Chúng tôi đứng bên vệ đường vẫy tay.

Không ai biết những chuyến xe ấy sẽ đi qua bao nhiêu dốc, bao nhiêu trọng điểm nữa.

Chỉ biết rằng hàng hóa phải đến tiền tuyến.

Những đêm sau cũng vậy.

Có khi chúng tôi hát “Trường Sơn Đông, Trường Sơn Tây”, có khi hát “Cô gái mở đường”, có khi chỉ là một điệu dân ca quê nhà.

Có người bảo hát để quên sợ.

Tôi nghĩ không phải.

Chúng tôi hát để nhắc nhau rằng mình không đơn độc.

Rằng sau lưng là quê hương.

Phía trước là đồng đội đang chờ.

Nhiều người trong tổ năm ấy đã không còn nữa.

Mỗi lần gặp lại những người còn sống, chúng tôi vẫn nhắc câu nói quen thuộc:

“Tiếng hát át tiếng bom.”

Đó không chỉ là một câu nói.

Đó là ký ức của cả một thế hệ đã mang theo niềm tin, lòng yêu nước và tinh thần lạc quan đi qua những năm tháng khốc liệt nhất của chiến tranh.