Tiếng hát át tiếng bom
Tiếng hát át tiếng bom
Trong những năm tháng kháng chiến chống Mỹ cứu nước, trên những tuyến đường Trường Sơn và các cung đường vận tải chiến lược, không chỉ có tiếng cuốc xẻng san lấp hố bom, tiếng xe vận tải vượt đèo hay tiếng hành quân của bộ đội. Ở đó còn có những lời ca, tiếng hát mang theo niềm tin, lòng lạc quan và ý chí chiến đấu của tuổi trẻ Việt Nam. Đối với nhiều cựu thanh niên xung phong quê hương Đồng Lương, hình ảnh chị Bùi Thị Tâm cùng tiếng hát vang lên giữa khói lửa chiến tranh vẫn là ký ức không thể nào quên.
Bùi Thị Tâm sinh ra trong một gia đình nông dân ở xã Đồng Lương. Tuổi thơ của chị gắn liền với những đêm trăng sáng bên sân đình, những buổi sinh hoạt văn nghệ của thanh niên trong làng và những câu hát dân ca mà mẹ thường ru mỗi tối. Từ nhỏ, chị đã có giọng hát trong trẻo và rất yêu văn nghệ.
Khi cuộc kháng chiến chống Mỹ bước vào giai đoạn ác liệt, nhiều thanh niên trong xã lần lượt lên đường thực hiện nghĩa vụ với Tổ quốc. Chị Tâm cũng quyết định viết đơn tình nguyện tham gia lực lượng thanh niên xung phong.
Ngày lên đường, người cha nhìn con gái rồi xúc động nói:
“Con không cầm súng nơi chiến trường, nhưng những việc con làm cũng là góp phần đánh thắng giặc Mỹ.”
Lời động viên ấy trở thành động lực để chị vượt qua những năm tháng gian khổ phía trước.
Sau khi được huấn luyện, chị được biên chế vào một đơn vị thanh niên xung phong làm nhiệm vụ bảo đảm giao thông trên tuyến vận tải chiến lược. Công việc hằng ngày của chị và đồng đội là san lấp hố bom, sửa chữa đường sá, vận chuyển vật liệu và bảo đảm cho các đoàn xe ra tiền tuyến được thông suốt.
Cuộc sống nơi tuyến lửa vô cùng thiếu thốn.
Ban ngày nắng cháy.
Ban đêm sương lạnh.
Lương thực có lúc khan hiếm.
Bom đạn luôn rình rập.
Nhưng điều khiến đồng đội nhớ nhất ở chị Tâm không phải là sức lao động bền bỉ mà là tinh thần lạc quan hiếm có.
Sau mỗi ca làm việc kéo dài, khi mọi người đã thấm mệt, chị thường cất lên những bài hát cách mạng quen thuộc.
Tiếng hát vang lên giữa núi rừng:
“Cô gái mở đường…”
“Trường Sơn Đông, Trường Sơn Tây…”
“Tiến về Sài Gòn…”
Ban đầu chỉ có vài người hát theo.
Sau đó cả đơn vị cùng hòa giọng.
Tiếng hát như xua tan đi mệt mỏi, giúp mọi người quên đi cái đói, cái rét và cả nỗi lo trước những trận bom sắp tới.
Nhiều đồng đội vẫn thường nói vui:
“Ở đâu có chị Tâm, ở đó có tiếng hát.”
Một lần vào cuối năm 1972, đơn vị chị nhận nhiệm vụ sửa chữa một đoạn đường trọng điểm vừa bị máy bay địch đánh phá dữ dội.
Khối lượng công việc rất lớn.
Mọi người phải làm việc liên tục nhiều giờ liền.
Đêm hôm đó trời mưa phùn.
Bùn đất ngập đến mắt cá chân.
Nhiều người mệt lả sau nhiều ngày thiếu ngủ.
Không khí có phần trầm lắng.
Nhận thấy điều đó, chị Tâm bất ngờ cất tiếng hát.
Ban đầu chỉ là một giai điệu nhỏ.
Rồi tiếng hát ngày càng rõ hơn.
Giữa màn đêm, giọng hát của chị vang lên đầy mạnh mẽ:
“Đường ra trận mùa này đẹp lắm…”
Nghe tiếng hát, nhiều người cùng hát theo.
Không khí đơn vị trở nên sôi nổi.
Những đôi tay lại tiếp tục làm việc.
Tiếng cuốc xẻng hòa cùng tiếng hát tạo thành âm thanh đặc biệt của tuổi trẻ thời chiến.
Đến gần sáng, đoạn đường cơ bản được khắc phục.
Khi những đoàn xe đầu tiên đi qua an toàn, mọi người đều hiểu rằng ngoài sức lao động, chính tinh thần lạc quan cũng là một nguồn sức mạnh to lớn.
Một sự việc khác khiến đồng đội càng thêm quý trọng chị Tâm xảy ra vào mùa hè năm sau.
Trong một đợt đánh phá ác liệt, đơn vị phải trú ẩn trong hầm suốt nhiều giờ.
Tiếng bom nổ liên tiếp khiến một số chiến sĩ trẻ không khỏi lo lắng.
Không khí trong hầm trở nên căng thẳng.
Lúc ấy, chị Tâm nhẹ nhàng cất tiếng hát.
Tiếng hát ban đầu còn nhỏ nhưng dần dần lan tỏa khắp căn hầm.
Nhiều người cùng hòa giọng.
Tiếng hát át tiếng bom.
Tiếng hát mang lại sự bình tĩnh.
Tiếng hát giúp mọi người thêm niềm tin vào ngày chiến thắng.
Sau trận bom hôm đó, một đồng đội đã xúc động nói:
“Bom đạn có thể làm rung chuyển mặt đất, nhưng không thể làm lung lay tinh thần của những người biết cất tiếng hát như chị Tâm.”
Không chỉ yêu văn nghệ, chị còn là người sống rất chan hòa.
Ai gặp khó khăn, chị đều tận tình giúp đỡ.
Người đau ốm được chị chăm sóc.
Người nhớ nhà được chị động viên.
Những lá thư gửi về quê hương, chị thường giúp đồng đội viết lại cho ngay ngắn.
Bởi vậy, chị luôn nhận được sự yêu quý của mọi người.
Ngày đất nước thống nhất, chị Tâm trở về quê hương Đồng Lương.
Rời xa những tuyến đường bom đạn, chị bắt đầu cuộc sống mới bằng công việc lao động sản xuất.
Nhưng tình yêu văn nghệ và tinh thần nhiệt huyết của chị vẫn còn nguyên vẹn.
Chị tích cực tham gia các đội văn nghệ quần chúng của địa phương.
Trong các ngày lễ lớn, những buổi sinh hoạt truyền thống hay các chương trình giao lưu, chị luôn là người đi đầu trong việc tổ chức các tiết mục ca hát.
Nhiều năm sau, khi xã tổ chức các buổi gặp mặt cựu thanh niên xung phong, đồng đội lại yêu cầu chị hát những bài ca năm xưa.
Dù mái tóc đã điểm bạc, giọng hát không còn khỏe như trước, nhưng mỗi khi cất tiếng hát, mọi người như được sống lại những năm tháng hào hùng của tuổi trẻ.
Đối với thế hệ trẻ Đồng Lương hôm nay, câu chuyện về chị Bùi Thị Tâm không chỉ là câu chuyện của một nữ thanh niên xung phong.
Đó còn là câu chuyện về sức mạnh của niềm tin.
Về tinh thần lạc quan trong gian khó.
Về khả năng biến những điều bình dị nhất trở thành nguồn động lực lớn lao.
Tiếng hát của chị năm ấy không trực tiếp tiêu diệt kẻ thù, không tạo nên những chiến công vang dội.
Nhưng tiếng hát ấy đã tiếp thêm nghị lực cho đồng đội.
Đã giúp những người trẻ vượt qua nỗi sợ hãi.
Đã góp phần giữ vững tinh thần chiến đấu trên tuyến lửa.
Và chính vì thế, trong ký ức của những người từng sống và chiến đấu bên chị, Bùi Thị Tâm mãi mãi là hình ảnh đẹp của người nữ thanh niên xung phong Đồng Lương – người đã dùng tiếng hát của mình để góp phần làm nên bản hùng ca bất tử của một thời hoa lửa.
Câu chuyện “Tiếng hát át tiếng bom” sẽ còn được nhắc mãi như một biểu tượng của lòng yêu nước, tinh thần lạc quan và sức sống mãnh liệt của tuổi trẻ Việt Nam trong những năm tháng đấu tranh giành độc lập, tự do cho dân tộc.
