Tiếng hát át tiếng bom

Gian bếp nhỏ của cô Thanh (ấp Bãi Bùn) khói chiều bay lên bảng lảng, mang theo mùi thơm phức của mẻ bánh kẹp cuốn mà cô đang đổ dở trên bếp than hồng. Đám học trò trường Phú Thạnh sau một buổi sáng lội ruộng phụ cô làm cỏ vườn, dọn dẹp nhà cửa đón Tết, giờ đang ngồi vây quanh bên chiếc bàn tròn ngoài hiên, đứa nào đứa nấy mồ hôi nhễ nhại nhưng mắt sáng rỡ.

Cô Thanh bưng đĩa bánh nóng hổi ra, cười đon đả:

— "Ăn đi mấy đứa, bánh kẹp cô tự đổ, giòn rụm hà! Làm mệt rồi, ăn lấy sức mà líu lo tiếp."

Khánh, một cậu học sinh đeo kính cận, vừa rụt rè đỡ lấy chiếc bánh vừa nhìn vào bức ảnh đen trắng treo ở phòng khách. Trong ảnh là một cô gái trẻ măng, mái tóc bím hai bên, vai vác chiếc cuốc xẻng lớn, mỉm cười rạng rỡ. Khánh tò mò hỏi:

— "Cô Thanh ơi, tấm hình kia là cô hồi đi Thanh niên xung phong đúng không ạ? Nhìn cô lúc đó gầy gò quá, sao gánh nổi mấy tảng đá bự đắp đường hay vậy cô?"

Cô Thanh gạt vạt áo, ngồi xuống chiếc ghế đẩu, ánh mắt như ngược dòng thời gian về những năm tháng thanh xuân:

— "Gầy vậy chứ khỏe lắm nghen con! Hồi đó cô mới mười bảy tuổi, nặng chưa đầy bốn mươi ký đâu. Vậy mà đêm nào máy bay địch thả bom đánh sập đường giao thông, là tụi cô lại vác cuốc xẻng, gùi đất đá chạy ra san lấp mặt đường ngay lập tức để xe chở đạn, chở gạo kịp ra tiền tuyến trước khi trời sáng."

Linh, cô bé ngồi bên cạnh, nghe vậy thì xót xa hỏi:

— "Trời ơi, bom đạn nổ ngay bên cạnh vậy, cô và các dì không sợ sao ạ? Con nghe tiếng pháo bông ngày Tết thôi mà đã giật mình rồi..."

Cô Thanh bật cười, những nếp nhăn nơi khóe mắt xô lại đầy đặn, hiền hậu:

— "Sợ chứ con, con gái mười tám đôi mươi ai mà không sợ chết, sợ cả ma rừng nữa kìa! Có những đêm bom thả rát quá, mấy chị em ôm nhau khóc thầm trong hầm chữ A. Nhưng mà lạ lắm, cứ hễ dứt tiếng bom, có lệnh gọi mở đường là đứa nào đứa nấy lau nước mắt, vừa chạy ra mặt đường vừa hò hát vang trời. Tụi cô hồi đó có khẩu hiệu: 'Tiếng hát át tiếng bom' mà!"

— "Hát trong lúc nguy hiểm như vậy luôn hả cô?" — Khánh tròn mắt kinh ngạc.

Cô Thanh gật đầu, giọng cô bỗng nghẹn lại, ánh mắt nhìn ra hàng hoa vạn thọ rực rỡ trước sân:

— "Ừ, phải hát để tiếp thêm cái gan cho nhau con ạ. Có những người chị, người bạn vừa mới hát cùng cô câu trước, câu sau bom dội xuống đã mãi mãi nằm lại bên đường... Tụi cô không ai chùn bước, vì biết mình đang mở con đường máu thịt để nối liền Nam Bắc. Nếu mình dừng lại, xe không qua được, tiền tuyến sẽ thiếu súng thiếu gạo, xóm làng mình ở quê nhà lại tiếp tục bị giày xéo."

Cả đám học trò bỗng lặng đi. Linh khẽ chạm vào bàn tay đầy những vết chai sần của cô Thanh, giọng nhỏ nhẹ:

— "Cô ơi, tụi con ở trên lớp học lịch sử, cứ nghĩ thanh niên xung phong là những người phi thường lắm. Giờ nghe cô kể, con mới biết các cô cũng có những nỗi sợ rất con gái, nhưng vì yêu nước mà trở nên dũng cảm."

Cô Thanh vỗ về bàn tay Linh, mỉm cười rạng rỡ:

— "Thì tụi cô cũng bình thường như tụi con bây giờ thôi. Bởi vậy cô nhìn tụi con hôm nay, mặc chiếc áo xanh tình nguyện, biết chạy đến giúp đỡ người già, biết trân trọng hòa bình, cô thấy ấm lòng lắm. Thanh xuân của tụi cô ngày xưa là ở trên mặt đường đầy bom đạn; còn thanh xuân của tụi con bây giờ là ở trên giảng đường, trong các hoạt động sáng tạo để xây dựng quê hương xã Tân Phú Đông mình ngày càng giàu đẹp. Phải cố lên nghen chưa!"

Khánh đứng dậy, chỉnh lại chiếc mắt kính, dõng dạc nói:

— "Dạ! Tụi con hứa với cô Thanh sẽ học tập thật tốt, không chỉ học chữ mà còn học cả cái 'gan' và tinh thần lạc quan của các cô ngày xưa nữa ạ!"

Tiếng ríu rít hứa hẹn của đám học trò hòa vào tiếng cười giòn giã của người nữ cựu TNXP, làm rộn rã cả một góc đường quê trong những ngày giáp Tết.