Tiếng Hát Bên Dòng Sông Thạch Hãn
Cựu chiến binh Trịnh Văn Nam, sinh ngày 16 tháng 5 năm 1950, quê quán xã Giao Tiến, huyện Giao Thủy, tỉnh Nam Định, từng là chiến sĩ công binh tham gia cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước tại chiến trường Quảng Trị.
Ông Nam sinh ra trong một gia đình làm nghề chài lưới ven biển. Tuổi thơ của ông gắn với những buổi theo cha kéo lưới và tiếng sóng biển quê hương. Năm 1969, khi vừa tròn mười chín tuổi, ông tình nguyện nhập ngũ với mong muốn góp sức giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước.
Sau thời gian huấn luyện, ông được biên chế vào đơn vị công binh làm nhiệm vụ vận chuyển bộ đội và hàng hóa qua sông Thạch Hãn – nơi được xem là một trong những tuyến lửa ác liệt nhất chiến trường Quảng Trị năm 1972.
Ông kể rằng dòng sông Thạch Hãn ngày ấy đỏ nặng phù sa và cũng thấm đẫm máu của biết bao chiến sĩ. Ban ngày địch đánh phá dữ dội nên việc đưa quân qua sông chủ yếu diễn ra vào ban đêm.
Trong đơn vị của ông có chiến sĩ trẻ tên Phạm Văn Dũng quê Hà Nam, người có giọng hát rất hay. Mỗi lần chuẩn bị chèo thuyền vượt sông, anh Dũng thường khe khẽ hát những bài ca cách mạng để động viên đồng đội.
Mùa hè năm 1972, đơn vị của ông nhận nhiệm vụ đưa một nhóm thương binh vượt sông trong đêm. Trời tối đen như mực, pháo sáng của địch liên tục thả xuống mặt nước.
Chiếc thuyền vừa ra giữa dòng thì pháo địch bắt đầu bắn dữ dội. Sóng nước tung trắng xóa, nhiều mảnh đạn rơi sát mạn thuyền.
Trong lúc mọi người hoảng hốt tìm cách giữ thuyền, anh Phạm Văn Dũng vẫn bình tĩnh chèo lái và cất tiếng hát thật lớn giữa tiếng bom đạn:
“Đường ra trận mùa này đẹp lắm…”
Ông Nam nghẹn ngào kể lại:
“Tiếng hát của Dũng giữa dòng sông đêm hôm ấy khiến chúng tôi có thêm can đảm để tiếp tục vượt qua làn đạn.”
Khi chiếc thuyền gần cập bờ, một quả pháo rơi xuống rất gần làm thuyền chao đảo mạnh. Anh Dũng đã dùng thân mình giữ chiếc thuyền khỏi lật để các thương binh được an toàn.
Nhưng chính khoảnh khắc ấy, người chiến sĩ trẻ tuổi đã bị mảnh pháo trúng và anh dũng hy sinh giữa dòng sông Thạch Hãn.
Sau đêm đó, mỗi lần chèo thuyền qua sông, ông Trịnh Văn Nam vẫn nhớ như in tiếng hát vang lên giữa bom đạn của người đồng đội năm xưa.
Năm 1975, khi đất nước hoàn toàn thống nhất, ông trở về quê hương Nam Định tiếp tục lao động sản xuất và tham gia công tác xã hội tại địa phương.
Đến nay, mỗi dịp tháng Bảy, ông lại trở về Quảng Trị thắp hương bên dòng sông Thạch Hãn để tưởng nhớ những đồng đội đã mãi mãi nằm lại nơi đây.
Ông thường nhắn nhủ thế hệ trẻ:
“Hòa bình hôm nay được đánh đổi bằng tuổi xuân và máu của biết bao người lính. Các cháu phải biết yêu Tổ quốc, sống có trách nhiệm và không bao giờ quên lịch sử dân tộc.”
