Tiếng Hát Bên Hầm Trú Ẩn

Năm 1972, bà Phạm Thị Lài mới hai mươi tuổi, là dân quân trực chiến tại một xã ngoại thành Hải Phòng. Những ngày ấy, tiếng còi báo động vang lên thường xuyên, người dân vừa lao động sản xuất vừa luôn sẵn sàng xuống hầm tránh bom.

Trong xóm có một hầm trú ẩn lớn đào cạnh sân kho hợp tác xã. Mỗi lần còi hú, trẻ nhỏ, người già, phụ nữ đều nhanh chóng chạy xuống đó. Không gian chật hẹp, tối và ngột ngạt, nhiều đứa trẻ sợ hãi khóc thét khi nghe tiếng máy bay gầm trên đầu.

Bà Lài vốn có giọng hát trong trẻo. Thấy mọi người lo lắng, bà liền cất tiếng hát khe khẽ bài Cô gái mở đường. Giọng hát ban đầu nhỏ nhẹ, rồi dần rõ hơn giữa tiếng bom xa gần.

Một cụ già nói:

“Hát nữa đi con, nghe mà đỡ run.”

Bà tiếp tục hát thêm bài Quảng Bình quê ta ơi, rồi vài chị em trong hầm hát theo. Chẳng mấy chốc, cả hầm cùng hòa giọng. Tiếng hát át đi phần nào tiếng nổ ngoài xa, khiến lũ trẻ quên khóc mà ngồi im lắng nghe.

Đêm ấy, trận ném bom kéo dài hơn thường lệ. Nhưng nhờ tiếng hát, không khí trong hầm bớt nặng nề. Khi còi báo yên vang lên, mọi người bước ra ngoài với vẻ bình tĩnh hơn. Một người mẹ bế con nói với bà Lài:

“Bom đạn làm mình sợ, nhưng tiếng hát làm mình vững lòng.”

Từ đó, hễ có báo động, mọi người lại nhắc:

“Lài ơi, chuẩn bị hát nhé!”

Sau ngày hòa bình, bà Lài vẫn nhớ những đêm tối chật hẹp ấy. Bà thường kể với con cháu rằng:

“Trong chiến tranh, tiếng hát không ngăn được bom rơi, nhưng giúp con người giữ được lòng can đảm để vượt qua.”