Tiếng Hát Dưới Hầm Chữ A

Năm 1968, bà Đỗ Thị Nguyệt tham gia lực lượng thanh niên xung phong làm nhiệm vụ bảo đảm giao thông trên tuyến đường chiến lược qua Hà Tĩnh. Công việc của họ là san lấp hố bom, sửa đường và dẫn xe qua những trọng điểm bị đánh phá. Ban ngày, máy bay địch quần thảo liên tục nên mọi người thường trú trong những căn hầm chữ A đào sâu bên sườn đồi. Đêm xuống mới bắt đầu ra đường làm việc. Trong đội của bà Nguyệt có chị Nguyễn Thị Hòa, người có giọng hát rất hay. Mỗi lần công việc căng thẳng hay sau những trận bom dữ dội, chị lại cất tiếng hát để động viên mọi người. Một đêm cuối năm, khu vực đơn vị đóng quân bị đánh phá dữ dội. Bom nổ liên tiếp làm đất đá rung chuyển, nhiều đoạn đường vừa sửa xong lại bị cày nát. Cả đội phải chạy xuống hầm trú ẩn. Trong bóng tối chật hẹp của căn hầm chữ A, mọi người ngồi sát vào nhau. Có người run lên vì sợ hãi khi tiếng bom nổ quá gần. Đúng lúc ấy, chị Hòa khẽ cất tiếng hát một bài dân ca Nghệ Tĩnh quen thuộc. Ban đầu giọng chị nhỏ thôi, nhưng rồi từng người trong hầm bắt đầu hát theo. Tiếng hát hòa cùng tiếng bom ngoài xa tạo nên một cảm giác rất lạ — vừa đau thương vừa mạnh mẽ. Bà Nguyệt kể rằng có một chiến sĩ lái xe đi ngang qua nghe tiếng hát đã ghé lại trước cửa hầm rồi nói:
“Nghe các cô hát, tụi tôi có đi qua lửa đạn cũng thấy nhẹ lòng.” Sau đợt bom, mọi người lại cầm cuốc xẻng ra đường làm việc tiếp. Quần áo ai cũng lấm lem đất đỏ nhưng tiếng hát vẫn vang lên giữa đêm tối. Gần sáng, đoàn xe vận tải nối đuôi nhau vượt qua trọng điểm an toàn. Những người thanh niên xung phong đứng bên vệ đường vừa soi đèn vừa hát tiễn các xe đi vào chiến trường. Nhiều năm sau, bà Đỗ Thị Nguyệt nói rằng bà không còn nhớ chính xác mình đã hát những bài gì đêm ấy, nhưng vẫn nhớ cảm giác ấm lòng khi tiếng hát vang lên trong căn hầm nhỏ giữa bom đạn. Với bà, trong thời hoa lửa, tiếng hát không chỉ để quên đi sợ hãi, mà còn là cách những người trẻ giữ lấy niềm tin vào ngày hòa bình sẽ tới.