Tiếng hát dưỡi hầm quân y
Mùa hè năm 1972, giữa cánh rừng già Trường Sơn, một bệnh xá dã chiến được dựng dưới những tán cây cổ thụ. Bệnh xá chỉ gồm vài căn hầm chữ A lợp bằng gỗ và phủ kín lá rừng để tránh máy bay địch phát hiện. Ban ngày, nơi đây yên tĩnh đến lạ. Nhưng mỗi khi màn đêm buông xuống, những tốp cáng thương lại lặng lẽ nối nhau đưa các chiến sĩ bị thương từ mặt trận về điều trị.
Ở bệnh xá ấy có nữ y tá trẻ tên Lan, quê ở Nam Định. Mới hai mươi mốt tuổi, Lan đã tình nguyện vào chiến trường với mong muốn được góp một phần nhỏ bé cho đất nước. Công việc của cô bắt đầu từ lúc trời chưa sáng và thường kết thúc khi bình minh ló rạng. Hết thay băng, tiêm thuốc, truyền dịch rồi lại phụ bác sĩ phẫu thuật. Có những ngày Lan không kịp ăn hết bữa cơm vì thương binh đưa về quá đông.
Điều đặc biệt là mỗi khi chăm sóc bệnh nhân, Lan luôn khe khẽ cất tiếng hát. Đó là những bài dân ca quê hương, những khúc hát về mái đình, cánh đồng lúa hay dòng sông tuổi thơ. Tiếng hát không lớn, nhưng đủ để xua bớt sự tĩnh lặng và nỗi đau trong căn hầm nhỏ.
Một lần, một chiến sĩ trẻ bị thương rất nặng được đưa vào bệnh xá. Sau ca mổ kéo dài nhiều giờ, anh vẫn hôn mê. Bác sĩ nói với Lan:
– Việc còn lại là chờ ý chí của cậu ấy.
Suốt đêm hôm đó, Lan ngồi bên giường bệnh, thay khăn chườm và khe khẽ hát bài ru mà mẹ cô vẫn thường hát thuở nhỏ. Đến gần sáng, người chiến sĩ khẽ cử động bàn tay rồi mở mắt.
Việc đầu tiên anh hỏi không phải vết thương, mà là:
– Có phải em đang ở quê không? Em vừa nghe tiếng mẹ hát...
Lan mỉm cười, nhẹ nhàng đáp:
– Không, anh đang ở bệnh xá. Nhưng quê hương vẫn đang chờ anh trở về.
Người chiến sĩ lặng đi. Từ hôm ấy, anh luôn cố gắng tập luyện để mau hồi phục. Anh bảo với đồng đội rằng chính tiếng hát đã tiếp thêm cho mình niềm tin để vượt qua những ngày đau đớn nhất.
Không chỉ một người, rất nhiều thương binh trong bệnh xá đều nhớ đến tiếng hát của Lan. Mỗi tối, khi công việc tạm lắng, họ lại mong được nghe cô cất giọng. Có người nói chỉ cần nghe vài câu hát là cảm giác đau như vơi đi một nửa. Có người nhắm mắt, tưởng tượng mình đang ngồi bên hiên nhà giữa tiếng võng đưa của mẹ.
Một đêm mưa lớn, bệnh xá bất ngờ bị máy bay địch phát hiện. Bom nổ liên tiếp quanh khu vực. Đất đá rung chuyển, mái hầm nhiều chỗ sụt xuống. Lan cùng các bác sĩ và y tá không ai rời vị trí. Họ vừa che chắn cho thương binh, vừa động viên mọi người giữ bình tĩnh.
Giữa tiếng bom dữ dội, Lan vẫn cất tiếng hát. Giọng hát không át được tiếng nổ, nhưng lại khiến cả căn hầm như ấm lên. Những thương binh đang hoảng loạn dần bình tĩnh trở lại. Một số người còn khẽ hát theo, tạo nên một giai điệu đặc biệt giữa khói lửa chiến tranh.
Nhiều năm sau ngày đất nước thống nhất, trong buổi gặp mặt cựu chiến binh, những người từng điều trị tại bệnh xá năm xưa lại quây quần bên nhau. Có người chống gậy, có người mái tóc đã bạc trắng, nhưng khi Lan cất lên bài hát cũ, cả hội trường lặng đi. Không ít người rưng rưng nước mắt.
Một cựu chiến binh xúc động nói:
“Ngày ấy, thuốc men giúp chúng tôi chữa lành vết thương trên cơ thể. Còn tiếng hát của Lan đã chữa lành những vết thương trong lòng. Giữa thời hoa lửa, đó là món quà quý giá nhất mà chúng tôi từng nhận được.”
Chiến tranh đã lùi xa, bệnh xá dã chiến chỉ còn trong ký ức. Nhưng tiếng hát của người nữ y tá năm nào vẫn còn ngân mãi như biểu tượng của lòng nhân ái, sự hy sinh và niềm tin mãnh liệt vào ngày đất nước hòa bình.



