TIẾNG HÁT GIỮA NHỮNG NGÀY LỊCH SỬ

Ông Phạm Minh Công, sinh ngày 10/02/1928, quê ở Phú Mỹ, Bình Định. Những năm còn trẻ, ông tham gia Đội Văn công tuyên truyền. Công việc của ông gắn với những buổi biểu diễn phục vụ bà con, trong đó có tổ chức các đội hát bài chòi, ca kịch để tuyên truyền những tin tức về tình hình chiến sự và những thắng lợi của quân và dân ta.

Thời đó, điều kiện đi lại và thông tin còn khó khăn. Không phải nơi nào người dân cũng có điều kiện tiếp cận tin tức một cách đầy đủ. Vì vậy, những buổi văn nghệ không chỉ để bà con xem và giải trí mà còn là dịp để mọi người biết thêm những chuyện đang diễn ra ở các nơi khác.

Ông Công kể rằng, làm văn nghệ tuyên truyền khi ấy không có sân khấu hay phương tiện gì hiện đại. Mọi người chủ yếu dựa vào lời ca, tiếng hát và những làn điệu mà bà con đã quen thuộc từ trước. Quan trọng nhất là nội dung phải dễ hiểu, nói sao để người nghe nắm được điều mình muốn truyền đạt.

Trong những hoạt động của đội, ông cùng anh em tổ chức các đội hát bài chòi, ca kịch phục vụ nhân dân. Bài chòi vốn đã quen thuộc với người dân Bình Định nên khi đưa những nội dung tuyên truyền vào các câu hát, lời thoại, bà con dễ nghe và dễ tiếp nhận hơn.

Có những buổi diễn, người lớn đưa cả trẻ nhỏ đến xem. Mọi người ngồi quây quần, lúc đầu còn trò chuyện với nhau, nhưng khi tiết mục bắt đầu thì dần chú ý theo dõi. Qua từng câu hát, lời thoại, những tin tức về tình hình chiến sự và những thắng lợi được kể lại một cách gần gũi.

Ông Công nhớ rằng điều ông và anh em trong đội quan tâm nhất là làm sao để bà con hiểu được nội dung. Hát hay là một chuyện, nhưng nếu nội dung khó hiểu thì buổi tuyên truyền cũng không đạt được điều mình mong muốn.

Vì vậy, trước mỗi buổi diễn, mọi người thường cùng nhau chuẩn bị. Người lo nội dung, người tập hát, người tập diễn, rồi cùng góp ý để lời ca, lời thoại phù hợp với hoàn cảnh lúc bấy giờ. Công việc không quá cầu kỳ nhưng phải chuẩn bị cẩn thận.

Ông Công từng nói với anh em trong đội rằng, bà con đến xem văn nghệ thì trước hết phải thấy gần gũi, dễ nghe. Khi đã chú ý đến tiết mục rồi thì những thông tin muốn tuyên truyền mới dễ đến với mọi người.

Những buổi diễn vì thế thường diễn ra trong không khí rất giản dị. Không có nhiều đạo cụ, cũng không có những điều kiện như các sân khấu ngày nay. Nhưng mỗi người đều cố gắng làm tốt phần việc của mình.

Sau khi kết thúc, anh em lại cùng nhau thu dọn đồ đạc, trao đổi xem buổi diễn hôm đó có gì cần rút kinh nghiệm. Có khi mệt nhưng mọi người vẫn vui vì bà con đến xem đông, chăm chú nghe và có thêm thông tin về tình hình đất nước.

Ông chỉ nghĩ mình biết hát, biết diễn thì góp sức bằng những điều mình có thể làm được.

Đến nay, nhiều năm đã trôi qua, những người từng cùng ông tham gia Đội Văn công tuyên truyền cũng đã già đi hoặc không còn nữa. Những buổi hát bài chòi, những lần diễn ca kịch ngày trước chỉ còn nằm trong ký ức.

Nhưng khi nhắc lại, ông Công vẫn nhớ đến những buổi bà con ngồi lại với nhau để nghe hát. Ông nhớ nhất không phải mình đã đứng ở đâu hay biểu diễn tiết mục nào, mà là cảm giác mọi người cùng ngồi nghe, cùng chia sẻ niềm vui khi nhận được tin chiến thắng.