Tiếng Hát Trong Ngục Tối Sơn La

Thực dân Pháp xây dựng Nhà tù Sơn La với mục đích dùng cái lạnh thấu xương của vùng cao và căn bệnh nước độc rừng thiêng để tiêu diệt ý chí của những người cộng sản. Chúng giam chúng tôi trong những xà phòng hầm tối tăm, xiềng xích sắt nặng nề lúc nào cũng khua vang trên sàn đá nguội lạnh. Nhưng kẻ thù đã lầm, chính trong "địa ngục trần gian" ấy, tinh thần cách mạng lại rực cháy hơn bao giờ hết.

Tôi nhớ mãi đồng chí Tô Hiệu, dù bị bệnh lao tàn phá cơ thể, mỗi hơi thở đều đau đớn, nhưng mắt anh lúc nào cũng sáng. Anh dạy chúng tôi học chữ, dạy về lý luận cách mạng ngay trong bóng tối. Hình ảnh anh chăm sóc cây đào ở ngách sân nhà tù đã trở thành biểu tượng cho sức sống mãnh liệt. Đêm đêm, chúng tôi thường tổ chức những buổi "văn nghệ hầm". Anh em đồng thanh hát nhỏ những bài ca cách mạng. Tiếng hát xuyên qua những bức tường đá dày, truyền thêm sức mạnh cho những người đang bị tra tấn, làm run sợ những tên cai ngục hung ác.

Nhà tù Sơn La đã trở thành một trường học cách mạng đặc biệt. Chúng tôi biến xiềng xích thành nhạc cụ, biến nỗi đau thành lòng căm thù. Sự hy sinh của đồng chí Tô Hiệu và nhiều đồng chí khác tại đây đã ươm mầm cho ngày khởi nghĩa tháng Tám sau này. Mỗi khi nhắc lại, tôi vẫn thấy mùi nhựa cây đào thơm ngát, một mùi hương của tự do và niềm tin không bao giờ bị dập tắt bởi gông cùm.