Tiếng hát trong xà kle và trái tim người nữ anh hùng

Chị Lê Thị Riêng (1925 – 1968) là Ủy viên Ủy ban Trung ương Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam Việt Nam. Trong suốt những năm tháng hoạt động cách mạng bí mật giữa lòng đô thị Sài Gòn – Gia Định, chị là nỗi khiếp sợ của chính quyền Sài Gòn bởi sự mưu trí, dũng cảm và khả năng vận động quần chúng tài tình.

Tháng 5 năm 1967, chị không may bị địch bắt. Biết chị là cán bộ cao cấp của Mặt trận, kẻ thù đã dùng mọi thủ đoạn tra tấn dã man nhất — từ đòn thù thể xác đến mua chuộc, dụ dỗ — nhằm khuất phục người nữ anh hùng và tìm ra cơ sở cách mạng. Nhưng đáp lại những trận đòn roi tàn khốc là sự im lặng kiên cường và thái độ hiên ngang của chị.

Trong những ngày tháng bị giam cầm trong xà kle tối tăm, dù chịu nhiều đau đớn về thể xác, chị Lê Thị Riêng vẫn là chỗ dựa tinh thần vững chắc cho các đồng chí, đồng đội cùng bị giam giữ. Chị thường xuyên cất tiếng hát, kể chuyện chiến đấu để tiếp thêm động lực, giữ vững khí tiết cho những người tù cách mạng. Chị luôn xé bớt khẩu phần vải, chăm sóc vết thương cho những nữ đồng chí trẻ tuổi hơn và nhắn nhủ: "Dù xương tan thịt nát, chúng ta cũng phải giữ vững niềm tin vào ngày chiến thắng."

Đêm mùng 2 Tết Mau Thân (ngày 31/01/1968), khi cuộc Tổng tiến công và nổi dậy nổ ra rầm rộ khắp các đô thị miền Nam, chính quyền Sài Gòn trong hoảng loạn đã hèn hạ đưa chị Lê Thị Riêng cùng một số đồng chí khác đi thủ tiêu trên một chuyến xe dã dượi. Biết trước phút giây sinh tử đã đến, chị không hề nao núng. Ngồi trên xe, chị vẫn tranh thủ gõ nhịp, cất cao tiếng hát cách mạng và hô vang các slogan đả kích kẻ thù.

Chị hy sinh khi tuổi đời mới 43, để lại hình ảnh một người phụ nữ Việt Nam kiên trung, bất khuất, hết lòng vì sự nghiệp giải phóng dân tộc và trọn vẹn tình nghĩa với đồng bào, đồng chí.