Tiếng hát tử tù - Bài thơ từ ngục tử tù Chí Hòa

Ông Lê Quang Vịnh sinh năm 1936 tại Huế, trong một gia đình trí thức yêu nước. Năm 14 tuổi, ông chứng kiến cha mình bị lính Pháp sát hại, sự kiện ấy trở thành bước ngoặt khiến ông sớm nuôi ý chí đi theo con đường cách mạng.

Năm 1950, khi còn là học sinh, ông tham gia phong trào học sinh kháng chiến ở Huế, làm công tác tuyên truyền, viết khẩu hiệu chống chính quyền bảo hộ và từng bị bắt giam 7 tháng tại nhà lao Phủ Thừa. Sau Hiệp định Genève năm 1954, ông tiếp tục hoạt động trong tổ chức thanh niên cách mạng bí mật. Giai đoạn 1954–1957, ông nhiều lần bị bắt do tham gia đấu tranh chính trị, sau đó vào Sài Gòn tiếp tục hoạt động.

Tại Sài Gòn, ông vừa học tập vừa tham gia phong trào sinh viên yêu nước. Ông tốt nghiệp thủ khoa ngành Toán của Trường Đại học Sư phạm Sài Gòn, đồng thời lấy bằng cử nhân giáo khoa toán học. Sau đó, ông giảng dạy tại Trường Pétrus Ký – một ngôi trường danh tiếng thời bấy giờ, nhưng vẫn âm thầm tham gia phong trào cách mạng trong giới trí thức, học sinh, sinh viên.

Năm 1961, ông rời Sài Gòn vào căn cứ hoạt động cách mạng. Tuy nhiên, chưa lâu sau, ông bị địch bắt và ngày 24/5/1962 bị chính quyền Sài Gòn tuyên án tử hình cùng một số đồng đội. Trong những ngày bị giam tại ngục tử tù Chí Hòa, ông vẫn giữ vững tinh thần kiên trung, từ chối xin ân xá và viết bài thơ “Tiếng hát tử tù” – tác phẩm sau đó lan truyền rộng rãi, trở thành biểu tượng cho ý chí bất khuất của những người cách mạng trong lao tù.

Sau thời gian bị giam giữ, ông không bị xử tử mà bị đày ra Côn Đảo, tiếp tục chịu nhiều gian khổ trong khu tử hình. Dù bị giam cầm, ông vẫn giữ niềm tin vào lý tưởng cách mạng và tinh thần đấu tranh không khuất phục.

Sau ngày đất nước thống nhất, ông trở về công tác trong lĩnh vực giáo dục, thanh niên và nghiên cứu. Dù tuổi cao, ông vẫn giữ phong thái giản dị, bản lĩnh và niềm tin sâu sắc vào những điều mình đã lựa chọn.

Cuộc đời ông Lê Quang Vịnh là câu chuyện về lòng yêu nước, ý chí kiên cường và sự hy sinh của một thế hệ trí thức trẻ đã từ bỏ cuộc sống bình yên để đấu tranh vì độc lập, tự do của dân tộc. Hình ảnh người chiến sĩ cách mạng trong ngục tù nhưng vẫn giữ vững niềm tin mãi là biểu tượng đẹp về khí phách và lý tưởng cách mạng.