TIẾNG HIỆU TRIỆU TỪ QUẢNG TRƯỜNG NHÀ HÁT LỚN

Tháng Tám năm 1945, Hà Nội đứng trước thời khắc lịch sử chưa từng có. Sau hơn 80 năm sống dưới ách đô hộ của thực dân, phong kiến, khát vọng độc lập của dân tộc đã dâng lên mạnh mẽ như một ngọn triều cách mạng. Giữa những ngày sục sôi ấy, đồng chí Nguyễn Khang – Trưởng ban Khởi nghĩa Hà Nội – đã trở thành một trong những người giữ vai trò đặc biệt quan trọng trong cuộc Tổng khởi nghĩa giành chính quyền tại Thủ đô.

Những ngày giữa tháng Tám, tình hình cách mạng chuyển biến từng giờ. Bộ máy cai trị của phát xít Nhật và chính quyền tay sai rơi vào trạng thái hoang mang, tê liệt. Khắp các phố phường Hà Nội, cơ sở Việt Minh bí mật vận động quần chúng, chuẩn bị cho giờ phút vùng lên giành chính quyền.

Sáng ngày 19/8/1945, từ khắp các ngả đường, hàng chục vạn nhân dân Hà Nội mang theo cờ đỏ sao vàng, biểu ngữ và niềm tin vào thắng lợi tập trung về khu vực Nhà hát Lớn. Quảng trường rộng lớn nhanh chóng biến thành biển người rực đỏ sắc cờ cách mạng.

Trong bầu không khí sục sôi ấy, đồng chí Nguyễn Khang thay mặt Ủy ban Khởi nghĩa bước lên lễ đài. Trước hàng vạn đồng bào đang hướng mắt về phía mình, ông đọc lời kêu gọi giành chính quyền, hiệu triệu nhân dân Hà Nội đứng lên làm chủ vận mệnh của chính mình.

Lời hiệu triệu vang lên giữa quảng trường như tiếng kèn xung trận của mùa thu cách mạng. Từng câu, từng chữ được quần chúng đón nhận bằng những tiếng hô vang hưởng ứng. Khí thế cách mạng bùng lên mạnh mẽ, biến cuộc mít tinh thành cuộc biểu dương lực lượng khổng lồ của nhân dân Thủ đô.

Ngay sau đó, dưới sự lãnh đạo của Ban Khởi nghĩa, các đoàn quần chúng và lực lượng tự vệ cách mạng nhanh chóng tiến tới tiếp quản những cơ quan trọng yếu của chính quyền cũ. Từ Phủ Khâm sai, Sở Cảnh sát đến các công sở quan trọng khác, chính quyền cách mạng lần lượt được thiết lập trong niềm vui và sự ủng hộ của đông đảo nhân dân.

Điều đặc biệt của cuộc khởi nghĩa ở Hà Nội là sự kết hợp chặt chẽ giữa ý chí lãnh đạo sáng suốt và sức mạnh to lớn của quần chúng. Trong thành công ấy có dấu ấn đậm nét của đồng chí Nguyễn Khang – người trực tiếp tham gia tổ chức, chỉ đạo và truyền đi lời hiệu triệu lịch sử trong giờ phút quyết định.

Thắng lợi của cuộc khởi nghĩa ngày 19/8/1945 không chỉ giải phóng Hà Nội mà còn tạo động lực mạnh mẽ cho phong trào giành chính quyền trên cả nước. Chỉ ít ngày sau, chính quyền cách mạng đã được thiết lập từ Bắc chí Nam, mở đường cho sự ra đời của nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa.

Nhiều năm đã trôi qua, Quảng trường Nhà hát Lớn hôm nay không còn tiếng hô vang của ngày Tổng khởi nghĩa. Nhưng trong ký ức dân tộc, hình ảnh người Trưởng ban Khởi nghĩa Nguyễn Khang đọc lời kêu gọi trước biển người cách mạng vẫn là một dấu ấn không thể phai mờ.

Đó là tiếng gọi của lòng yêu nước, của khát vọng tự do và của niềm tin tất thắng. Tiếng gọi ấy đã hòa vào dòng chảy lịch sử, góp phần làm nên mùa thu cách mạng huy hoàng của dân tộc Việt Nam.