Tiếng hô bất tử giữa pháp trường Sài Gòn
Giữa những tháng năm đất nước còn chìm trong khói lửa chiến tranh, khi bom đạn kẻ thù dội xuống ruộng đồng và những con đường đỏ bụi, trong cái thời quyết tử vì Tổ quốc quyết sinh ấy, đã có những con người đứng lên như những cột mốc bất tử, khắc tên mình vào lịch sử bằng chính máu xương của dân tộc. Nơi ấy, ta thấy tên anh. Nguyễn Văn Trỗi, một chàng trai trẻ tuổi, gương mặt bình dị của miền đất Quảng Nam (hiện là thành phố Đà Nẵng) cằn cỗi mà mến thương tình người. Anh trở thành biểu tượng chói sáng của lý tưởng sống và hy sinh cho Tổ quốc. Dẫu đời anh chỉ kéo dài vỏn vẹn hai mươi bốn mùa xuân, lại như một ngọn đuốc bùng lên rực rỡ giữa đêm tối, soi tỏ tinh thần quật cường của cả một thế hệ.
Nguyễn Văn Trỗi sinh ra trong tiếng sóng lao xao của miền quê nghèo, nơi người dân quen gánh trên vai những nhọc nhằn và vẫn giữ vẹn nguyên tấm lòng son sắt với đất nước. Từ nhỏ, anh đã thấm đượm tinh thần lao động cần cù, đôi tay chai sạn sớm hiểu thế nào là nỗi cơ cực của một cuộc đời bị áp bức. Nhưng chính từ mảnh đất gian lao ấy, ý chí của một người chiến sĩ đã nảy nở. Khi đất nước chìm trong ách xâm lược, Nguyễn Văn Trỗi chọn cho mình con đường chiến đấu. Anh gia nhập lực lượng biệt động Sài Gòn, nơi những chiến sĩ hoạt động trong lòng địch, mang trong tim mình niềm khát khao giải phóng quê hương.
Nhiệm vụ đặt mìn nhằm tiêu diệt Bộ trưởng quốc phòng Mỹ McNamara tại cầu Công Lý là một trong những nhiệm vụ cảm tử, chỉ dành cho những người sẵn sàng đối diện với cái chết mà không hề run sợ. Nguyễn Văn Trỗi nhận nhiệm vụ ấy với ánh mắt bình thản, như thể anh đã nhìn thấy phía sau đạn bom là cả một bầu trời xanh của hòa bình. Thế nhưng, chiến công chưa kịp hoàn thành thì anh bị bắt. Kẻ thù, với tất cả phương thức tra tấn tàn bạo nhất, muốn bẻ gãy tinh thần của người chiến sĩ trẻ. Nhưng chúng đâu biết rằng, tinh thần của anh không thể bị bẻ cong. Anh kiên cường như một ngọn tre rừng, càng bị gió bão quật ngã càng vươn lên mạnh mẽ.
Trong những giờ phút bị giam cầm, anh không hề tỏ ra sợ hãi. Trái lại anh còn dùng chính sự tự tin và vẻ mặt hiên ngang đối diện với quân thù. Người chiến sĩ ấy biết rõ ràng, sự sống của mình có thể bị dập tắt bất cứ lúc nào, nhưng lý tưởng mà anh mang theo thì không ai có thể giết chết. Anh không chỉ chiến đấu cho bản thân, mà chiến đấu cho cả dân tộc đang bị áp bức, cho từng mái nhà Việt Nam đang khát khao ngày hòa bình.
Và rồi, buổi sáng định mệnh của tháng Mười năm 1964 đến. Người ta dẫn Nguyễn Văn Trỗi ra pháp trường. Bầu trời hôm ấy như nặng trĩu hơn, những tia nắng xuyên qua hàng cây run rẩy như muốn chia sẻ nỗi đau sắp diễn ra. Anh bước đi trên nền đất ẩm, hai tay bị trói giật ra sau, nhưng dáng người vẫn hiên ngang như một người lính đi giữa trận tuyến. Các nhân chứng kể lại rằng khi được đeo bịt mắt, anh thẳng thừng từ chối để chính anh nhìn thẳng vào kẻ thù, nhìn đồng bào và đất nước lần cuối, ánh mắt anh lúc đó sáng rực, không phải ánh sáng của sợ hãi mà là ánh sáng của niềm tin, của một trái tim rực lửa yêu nước.
Đứng trước họng súng lạnh lẽ đang chĩa vào mình, Nguyễn Văn Trỗi vẫn cố xoay người hướng mặt về phía đồng bào, như muốn nhìn thật rõ tình yêu nơi mình ở con người Việt Nam. Và ngay trong khoảnh khắc mà cái chết gần kề nhất, anh lại nở nụ cười kiên định, nụ cười mà đến hôm nay nhiều người vẫn nhớ, vẫn xem như biểu tượng của lòng quả cảm Việt Nam.
Anh cất lên những lời nói trở thành bất tử: “Hãy nhớ lấy lời tôi! Đả đảo đế quốc Mỹ! Đả đảo Nguyễn Khánh! Việt Nam muôn năm! Hồ Chí Minh muôn năm!”
Những tiếng hô ấy vang lên, rắn rỏi như tiếng trống trận, dội vào tường thành của kẻ thù và lan rộng ra cả thế giới. Có lẽ chưa bao giờ trong lịch sử, tiếng nói của một chàng trai trẻ lại có sức lay động mạnh mẽ đến vậy.
Và rồi loạt súng nổ. Tiếng đạn xé gió như muốn xé toạc cả bầu trời. Cơ thể anh đổ xuống, nhưng tinh thần của Nguyễn Văn Trỗi lại đứng lên sừng sững, như một tượng đài bằng máu và lòng kiên trung. Đối với anh, cái chết không phải là dấu chấm hết, mà là sự tiếp nối của lý tưởng vĩ đại mà anh đã chọn. Tổ quốc ghi ơn anh, đất nước khắc trong tim hình ảnh người chiến sĩ hiên ngang trong giây phút cuối đời.
