Tiếng hò kéo pháo dưới làn bom

Hoàng Vân (1930 – 2018) là vị nhạc sĩ tài hoa được trao tặng Giải thưởng Hồ Chí Minh về Văn học Nghệ thuật. Bản hùng ca Hò kéo pháo của ông ra đời trong chiến dịch Điện Biên Phủ (1954) mang một câu chuyện vô cùng xúc động.

Năm đó, khi Đại tướng Võ Nguyên Giáp ra lệnh chuyển từ "Đánh nhanh, thắng nhanh" sang "Đánh chắc, tiến chắc", các chiến sĩ phải dùng sức người để kéo những khẩu pháo nặng hàng tấn qua các dốc núi cao dựng đứng trong đêm tối. Giữa lúc gian khổ ấy, người anh hùng Tô Vĩnh Diện đã lấy thân mình chèn pháo. Nhạc sĩ Hoàng Vân khi đó đang ở chiến trường, tận mắt chứng kiến những đôi tay rớm máu bám chặt dây tời, nghe tiếng hô đồng thanh rầm rập của đồng đội hòa cùng tiếng bom nổ, ông đã thốt lên những nốt nhạc đầu tiên: "Hò dô ta nào, kéo pháo ta vượt qua đèo...". Bài hát ra đời ngay tại mặt trận, lập tức được truyền khẩu và trở thành động lực tiếp thêm sức mạnh thần kỳ để quân ta đưa pháo vào trận địa an toàn, làm nên chiến thắng chấn động địa cầu.