Tiếng hô năm xưa và trách nhiệm hôm nay

Ngày 18 tháng 11 năm 1964, trên trận địa pháo cao xạ ở miền Tây Quảng Bình, Nguyễn Viết Xuân đã để lại dấu ấn lịch sử bằng tinh thần chiến đấu kiên cường và trách nhiệm của một người chính trị viên đối với đồng đội.

Ông sinh ra trong một gia đình nông dân nghèo, trưởng thành qua những năm tháng quân ngũ, từng tham gia Chiến dịch Điện Biên Phủ và tiếp tục chiến đấu trong cuộc kháng chiến chống Mỹ. Khi bị thương nặng, ông vẫn quan tâm đến tình hình đơn vị, động viên chiến sĩ và bàn giao công việc trước lúc hy sinh. Những sự kiện ấy được ghi lại trong tư liệu của Bảo tàng Lịch sử Quốc gia.

“Nhằm thẳng quân thù, bắn!” là tiếng hô gắn liền với tên tuổi Nguyễn Viết Xuân. Nhưng điều khiến câu chuyện của ông có chiều sâu không chỉ nằm ở sự vang dội của lời nói, mà còn ở hành động của người đã cất lên lời nói ấy.

Đó là người chiến sĩ đứng bên khẩu đội giữa trận địa bị đánh phá. Đó là người cán bộ bị thương nặng vẫn nghĩ đến đồng đội. Đó là người chỉ huy cố gắng bảo đảm công việc chung được tiếp nối trong hoàn cảnh sinh tử.

Lịch sử cần được kể bằng sự chính xác, nhưng cũng cần được truyền tải bằng khả năng giúp người đọc hiểu được con người và giá trị đằng sau sự kiện. Khi câu chuyện được kể đúng với tư liệu, sự xúc động sẽ không cần đến những tình tiết hư cấu; lòng biết ơn cũng không cần những lời ca ngợi quá mức.

Ngày nay, chúng ta nhắc đến Nguyễn Viết Xuân để nhớ về một thế hệ đã sống và chiến đấu trong những năm tháng gian khổ. Đồng thời, câu chuyện ấy cũng nhắc mỗi người về trách nhiệm của mình đối với công việc, cộng đồng và đất nước.

Thời hoa lửa đã lùi xa, nhưng tinh thần trách nhiệm, lòng dũng cảm và ý thức vì tập thể vẫn là những giá trị cần được gìn giữ.

Đời đời ghi nhớ công lao của các anh hùng, liệt sĩ đã hy sinh vì độc lập, tự do của Tổ quốc!