TIẾNG HÔ TRÊN PHÁP TRƯỜNG KHÁM CHÍ HÒA
Sài Gòn những năm đầu thập niên 60 ngập tràn trong không khí ngột ngạt dưới ách kiểm soát của chính quyền tay sai. Giữa lòng thành phố phồn hoa ấy, có những thanh niên ngày đi làm thợ, đêm về hoạt động bí mật trong đội Biệt động Sài Gòn. Nguyễn Văn Trỗi là một người như thế. Anh là thợ điện của Nhà máy điện Chợ Quán, vừa mới cưới người vợ trẻ dịu hiền được vài tháng.
1. Kế hoạch táo bạo bên cầu Công Lý
Thời gian: Tháng 5 năm 1964
Địa điểm: Cầu Công Lý, Sài Gòn
Tháng 5 năm 1964, phái đoàn quân sự cấp cao của Mỹ do Bộ trưởng Quốc phòng Robert McNamara dẫn đầu sang Sài Gòn để vạch mưu đồ tăng cường chiến tranh xâm lược. Nhận được tin McNamara sẽ đi qua cầu Công Lý để vào trung tâm thành phố, Nguyễn Văn Trỗi cùng đồng đội nhận nhiệm vụ cực kỳ quan trọng: Đặt mìn trên cầu để tiêu diệt phái đoàn.
Để chuẩn bị cho trận đánh, anh Trỗi đã cẩn thận khảo sát từng mét đường, tính toán tỉ mỉ thời gian kích nổ. Đêm ngày 9 tháng 5, giữa lúc anh đang cùng đồng đội vận chuyển khối thuốc nổ nặng gần 10 kg ra vị trí áp sát chân cầu thì bất ngờ bị bại lộ.
Để bảo vệ đồng đội và tổ chức bí mật, Nguyễn Văn Trỗi đã chủ động thu hút sự chú ý của cảnh sát ngụy về phía mình. Anh bị bắt ngay tại trận.
2. Sự im lặng thép trong phòng tra tấn
Trong ngục tối của nha cảnh sát Sài Gòn, kẻ thù biết anh là mắt xích quan trọng của lực lượng biệt động thành. Chúng dùng mọi thủ đoạn hèn hạ nhất, từ mua chuộc, dụ dỗ bằng tiền tài, địa vị cho đến những đòn tra tấn dã man bằng điện, bằng nước xà phòng gạn vào mũi, vào miệng.
Cơ thể người thợ điện trẻ tuổi đầy rẫy những vết thương rỉ máu, nhưng tinh thần của anh thì như một bức tường đồng vách sắt. Trước những câu hỏi dồn dập của tên tra tấn: "Ai sai mày làm?", "Đồng bọn của mày trốn ở đâu?", anh Trỗi chỉ nhìn thẳng vào mắt chúng, khảng khái đáp:
"Tôi làm vì lòng yêu nước, không ai sai bảo cả. Chỉ tiếc là việc tôi làm chưa thành!"
Không khai thác được gì, chính quyền Sài Gòn quyết định đưa anh ra tòa án quân sự đặc biệt và kết án tử hình nhằm răn đe phong trào đấu tranh của nhân dân miền Nam.
3. Khí phách hiên ngang trước họng súng
Thời gian: Sáng ngày 15 tháng 10 năm 1964
Địa điểm: Sân sau khám chí Hòa, Sài Gòn
Buổi sáng định mệnh ấy, kẻ thù dẫn anh ra pháp trường. Chúng chuẩn bị sẵn một chiếc băng đen để bịt mắt anh trước giờ hành hình. Nhưng Nguyễn Văn Trỗi gạt phắt đi, ánh mắt anh sáng rực, nhìn thẳng vào những nòng súng đang chĩa về phía mình:
"Không cần bịt mắt tôi! Hãy để tôi được nhìn mảnh đất thân yêu này lần cuối!"
Khi tên linh mục bước đến định rửa tội cho anh, anh từ chối: "Tôi không có tội. Chỉ có bọn cướp nước và bán nước mới là kẻ có tội."
Khi loạt đạn chuẩn bị lên nòng, đứng trước chiếc cột gỗ định mệnh, Nguyễn Văn Trỗi không hề run sợ. Anh lấy hết sức bình sinh, dõng dạc hô vang những lời thép, làm lay động cả những tên lính gác đang run rẩy cầm súng:
"Hãy nhớ lấy lời tôi! Đả đảo đế quốc Mỹ! Đả đảo Nguyễn Khánh! Hồ Chí Minh muôn năm! Việt Nam muôn năm!"
Tiếng hô của anh vừa dứt thì loạt súng vang lên. Người con trai 24 tuổi ngã xuống, nhưng tư thế lẫm liệt, hiên ngang của anh tại pháp trường đã trở thành một biểu tượng bất tử cho ý chí kiên cường, bất khuất của thế hệ thanh niên thời bấy giờ.
4. Ngọn lửa lan tỏa khắp thế giới
Cái chết oai hùng của anh hùng Nguyễn Văn Trỗi đã thổi bùng lên ngọn lửa đấu tranh không chỉ ở trong nước mà còn trên toàn thế giới. Ở Venezuela, một nhóm du kích yêu nước thậm chí đã bắt cóc một trung tá không quân Mỹ để yêu cầu đổi mạng cho anh Trỗi (dù thỏa thuận sau đó bị phía Mỹ phản bội).
Chủ tịch Cuba Fidel Castro khi nghe câu chuyện của anh đã vô cùng xúc động và quyết định đặt tên một công viên lớn ở thủ đô La Habana là công viên Nguyễn Văn Trỗi để vinh danh người anh hùng trẻ tuổi của Việt Nam.
Mỗi câu chuyện của một vị anh hùng trong "thời hoa lửa" lại mang một gam màu riêng: có người quyết đoán trên trận địa pháo, có người mưu trí với từng quả mìn công binh, và có người giữ trọn khí phách hiên ngang ngay cả trước họng súng quân thù. Bạn có muốn đi sâu thêm vào một khía cạnh hay một lực lượng đặc thù nào khác (như thanh niên xung phong, phi công, hay lính tăng thiết giáp...) trong câu chuyện tiếp theo không?
