TIẾNG KÈN BÁO THỨC

Người viết từng hỏi bác Nguyễn Văn Phúc rằng sau nhiều năm chiến tranh, điều gì khiến bác nhớ nhất về đời lính. Bác im lặng một lúc rồi mỉm cười: “Là tiếng kèn báo thức mỗi sáng.” Câu trả lời giản dị ấy khiến người viết bất ngờ. Nhưng càng nghe bác kể, càng hiểu rằng với người lính đi qua chiến tranh, có những âm thanh đã trở thành một phần ký ức không thể nào xóa nhòa. Bác kể rằng thời còn ở đơn vị, ngày nào cũng bắt đầu bằng tiếng kèn vang lên giữa rừng sâu khi trời còn chưa sáng rõ. “Nghe riết thành quen,” bác cười hiền.
“Có hôm chưa kịp thổi đã tự tỉnh rồi.” Những năm đầu thập niên tám mươi, đơn vị bác đóng quân tại nhiều khu vực rừng núi giáp biên giới Tây Nam. Cuộc sống nơi doanh trại dã chiến vô cùng thiếu thốn. Lán trại được dựng bằng tre nứa và phủ tăng quân dụng. Mùa nắng thì nóng hầm hập, mùa mưa nước dột khắp nơi. “Có hôm ngủ dậy người ướt như vừa tắm mưa,” bác kể. Người viết hình dung những người lính trẻ nằm san sát trong căn lán nhỏ giữa rừng sâu, bên cạnh là ba lô, súng đạn và đôi dép cao su đã mòn vẹt theo những chặng đường hành quân. Dù gian khổ nhưng kỷ luật quân đội vẫn luôn được duy trì rất nghiêm. “Nghe tiếng kèn là phải bật dậy ngay,” bác nhớ lại. Mỗi buổi sáng, khi màn sương còn phủ kín cánh rừng, tiếng kèn báo thức vang lên cũng là lúc cả đơn vị nhanh chóng xếp hàng chuẩn bị cho một ngày mới. “Có hôm lạnh run người vẫn phải dậy tập thể dục,” bác cười. Sau giờ tập sáng là vệ sinh cá nhân, kiểm tra quân tư trang rồi ăn sáng thật nhanh để chuẩn bị nhiệm vụ. Người viết cảm nhận được nhịp sống khẩn trương nhưng đầy tinh thần kỷ luật của người lính năm ấy. Bác kể rằng có những ngày đơn vị phải hành quân từ rất sớm. Trời còn tối mịt, cả tiểu đội đã khoác ba lô lên vai, lặng lẽ nối nhau đi giữa rừng. “Chỉ nghe tiếng dép cao su và tiếng lá khô,” bác nói. Tiếng kèn báo thức lúc ấy không chỉ đơn giản là hiệu lệnh sinh hoạt mà còn như tiếng gọi của trách nhiệm và nhiệm vụ. “Nghe tiếng kèn là biết mình phải sẵn sàng,” bác kể. Một kỷ niệm khiến bác nhớ mãi xảy ra vào mùa mưa năm 1984. Hôm ấy trời mưa suốt đêm. Doanh trại ngập nước, nhiều chiến sĩ sốt rét nằm co ro trong lán. “Đêm đó lạnh lắm,” bác nhớ lại. Rạng sáng, tiếng kèn báo thức vẫn vang lên như thường lệ giữa màn mưa rừng nặng hạt. “Tôi mở mắt mà người mệt rã rời,” bác cười nhẹ. Nhưng rồi tất cả vẫn nhanh chóng bật dậy chuẩn bị nhiệm vụ. Người viết hiểu rằng chiến tranh không cho phép người lính được yếu lòng hay chậm trễ. Bác kể rằng hôm ấy đơn vị phải đi giúp dân một bản làng gần khu vực đóng quân bị ngập sau mưa lớn. “Anh em vừa sốt vừa đi,” bác xúc động kể. Có chiến sĩ môi tái nhợt vẫn cố gắng vác bao gạo giúp dân. Có người lội nước hàng giờ để đưa trẻ nhỏ đến nơi an toàn. “Không ai than vãn điều gì,” bác nói. Người viết cảm nhận được vẻ đẹp bình dị nhưng rất lớn lao của thế hệ người lính năm ấy. Giữa bom đạn và gian khổ, họ vẫn mang trong mình tinh thần trách nhiệm và tình thương với nhân dân. Bác Phúc kể rằng sau mỗi chuyến làm nhiệm vụ trở về, dù mệt đến đâu, cả tiểu đội vẫn ngồi quây quần bên nhau trò chuyện. “Người thì vá áo, người lau súng,” bác cười. Có hôm một đồng đội lấy chiếc harmonica nhỏ ra thổi vài bản nhạc quê hương. Giữa rừng sâu biên giới, tiếng nhạc vang lên khiến ai cũng nhớ nhà da diết. “Tôi nhớ nhất bài Như có Bác Hồ trong ngày vui đại thắng,” bác kể. Người viết hình dung ánh lửa bập bùng soi lên những gương mặt trẻ tuổi giữa đêm rừng tĩnh lặng. Và rồi sáng hôm sau, tiếng kèn báo thức lại vang lên, tiếp tục đánh thức những người lính bước vào một ngày mới của chiến tranh và nhiệm vụ. Nhiều năm sau ngày xuất ngũ, bác Nguyễn Văn Phúc vẫn giữ thói quen dậy sớm như thời quân ngũ. “Quen rồi, sửa không được nữa,” bác cười hiền. Có những sáng tinh mơ ở quê biển Hoằng Tiến, khi nghe tiếng loa truyền thanh hay tiếng còi tàu ngoài biển, bác lại nhớ đến tiếng kèn năm xưa giữa rừng sâu. “Âm thanh ấy theo tôi cả đời,” bác nói chậm rãi. Người viết nhìn người cựu chiến binh già đứng lặng trước hiên nhà trong ánh nắng sớm mà cảm nhận rõ những năm tháng “Thời hoa lửa” vẫn còn nguyên vẹn trong ký ức bác. Tiếng kèn báo thức năm nào giờ không còn vang lên giữa rừng sâu biên giới nữa, nhưng với người lính già, đó mãi là âm thanh của tuổi trẻ, của trách nhiệm và của một thời không thể nào quên. Cuối câu chuyện, bác Nguyễn Văn Phúc khẽ mỉm cười: “Người lính chúng tôi ngày ấy sống rất giản dị. Chỉ cần nghe tiếng kèn vang lên là lại có thêm sức mạnh để bước tiếp.”