Tiếng Kẻng Báo Động Trong Đêm

Ông Phạm Xuân Lợi kể rằng vào mùa hè năm 1971, ông cùng lực lượng dân quân làm nhiệm vụ canh gác tại một ngã ba giao thông trọng điểm. Nơi đây ban ngày yên tĩnh, nhưng đêm xuống lại là tuyến đường có rất nhiều đoàn xe vận tải đi qua. Để báo động khi phát hiện máy bay, đơn vị đặt một chiếc kẻng lớn treo trên cành cây đầu làng. Người trực chỉ cần gõ liên hồi là mọi người biết phải nhanh chóng xuống hầm trú ẩn. Đồng đội trực cùng ông hôm ấy là Nguyễn Đình Hải, quê Quảng Trị. Hải là người nhanh nhẹn, cẩn thận và luôn nhận phần trực đêm thay những đồng chí vừa hoàn thành nhiệm vụ nặng. Khoảng gần nửa đêm, khi ông Lợi đang kiểm tra một đoạn đường, Hải bất ngờ phát hiện ánh pháo sáng và tiếng động cơ máy bay từ xa. Không chờ mệnh lệnh, Hải cầm dùi lao đến chiếc kẻng. Tiếng "coong... coong... coong..." vang dội khắp xóm nhỏ, rồi nối tiếp nhau dồn dập. Nghe tín hiệu, các chiến sĩ đang nghỉ bên đường lập tức chạy xuống hầm. Người dân trong làng cũng bế con nhỏ, dìu người già tìm nơi trú ẩn. Chỉ ít phút sau, bom bắt đầu trút xuống. Mặt đất rung chuyển, cây cối gãy đổ, đất đá phủ kín cả khu vực. Khi trận bom kết thúc, mọi người chạy đến vị trí treo kẻng thì thấy cây đã đổ, chiếc kẻng nằm lẫn trong đất đá. Anh Hải đã hy sinh ngay tại nơi làm nhiệm vụ. Nhờ tiếng kẻng báo động kịp thời, toàn bộ đơn vị và người dân trong khu vực đều sơ tán an toàn. Không có thêm thương vong nào trong đêm ấy. Sau chiến tranh, mỗi lần trở về quê cũ, ông Lợi đều ghé thăm vị trí từng treo chiếc kẻng. Cây cổ thụ năm xưa không còn, nhưng người dân đã dựng một chiếc kẻng mới ngay gần đó như một cách tưởng nhớ. Năm 2015, trong lễ kỷ niệm của địa phương, ông được mời kể lại câu chuyện cho học sinh nghe. Khi kết thúc, ông chỉ vào chiếc kẻng treo trước sân nhà văn hóa và nói: "Các cháu nghe tiếng kẻng hôm nay là để bắt đầu một ngày hội. Còn năm xưa, tiếng kẻng ấy là âm thanh của sự sống." Sau buổi nói chuyện, một nhóm học sinh xin được gõ thử chiếc kẻng. Tiếng kẻng ngân vang giữa buổi chiều yên bình khiến ông Lợi lặng người. Trong khoảnh khắc ấy, ông như nghe lại tiếng gõ dồn dập của người đồng đội năm nào. Ông thường nói rằng chiến tranh đã qua hơn nửa thế kỷ, nhưng điều ông nhớ nhất không phải là tiếng bom, mà là tiếng kẻng báo động vang lên giữa đêm tối. Đó là âm thanh của lòng dũng cảm, của tinh thần trách nhiệm và sự hy sinh thầm lặng vì đồng đội, vì nhân dân. Đối với ông Phạm Xuân Lợi, chiếc kẻng cũ không chỉ là một vật dụng báo hiệu, mà còn là biểu tượng của những con người bình dị đã lặng lẽ góp phần bảo vệ sự sống trong những năm tháng khốc liệt của thời hoa lửa.