Tiếng kẻng trong buổi sáng tháng Hai

Các cháu thân mến!

Cho đến bây giờ, dù đã hơn bốn mươi năm trôi qua, ông vẫn không thể quên buổi sáng ngày 17 tháng 2 năm 1979. Khi ấy, ông là một người lính trẻ đóng quân ở vùng biên giới Cao Bằng.

Đêm hôm trước trời rét lắm. Gió từ trên núi tràn xuống, luồn qua từng khe vách. Anh em trong đơn vị nằm sát bên nhau trong căn lán nhỏ. Người đắp chăn, người khoác thêm áo nhưng vẫn lạnh. Trước khi đi ngủ, ông còn nghe tiếng chó sủa từ bản làng phía dưới và tiếng nước chảy ngoài con suối.

Gần sáng, cả núi rừng bỗng rung lên bởi những tiếng động dồn dập từ phía biên giới. Người chỉ huy lập tức gọi:

– Toàn đơn vị vào vị trí! Nhanh chóng báo cho bà con trong bản sơ tán đến nơi an toàn!

Tiếng kẻng báo động vang lên giữa buổi sáng còn chưa rõ mặt người. Từ các ngôi nhà, bà con vội vã dìu người già, bế trẻ nhỏ rời khỏi bản. Người mang theo túi gạo, người chỉ kịp cầm một chiếc chăn. Có em nhỏ còn đang ngủ, được mẹ quấn trong tấm áo rồi bế chạy.

Ông cùng một đồng đội tên Phúc xuống bản giúp dân. Đi ngang qua sân trường, ông thấy một chiếc cặp vải nằm dưới đất. Có lẽ trong lúc vội vàng, một cháu học sinh đã đánh rơi. Ông nhặt chiếc cặp lên, bên trong có hai quyển vở, một chiếc bút chì và cuốn sách tập đọc đã cũ.

Phúc giục:

– Hòa ơi, nhanh lên!

Ông đeo chiếc cặp ra phía trước ngực rồi tiếp tục đi. Đến nơi sơ tán, một cậu bé khoảng chín tuổi đang khóc. Thấy chiếc cặp, cậu chạy lại:

– Cặp của cháu! Ông… à không, chú bộ đội nhặt được cặp của cháu ạ?

Ngày ấy ông còn rất trẻ mà cậu bé luống cuống gọi là ông, làm mọi người xung quanh bật cười. Ông đưa chiếc cặp cho cậu rồi nói:

– Cháu giữ lấy nhé. Ít hôm nữa yên ổn, cháu lại mang cặp về trường.

Cậu bé ôm chặt chiếc cặp, ngước nhìn ông:

– Bao giờ chúng cháu mới được về học hả chú?

Câu hỏi ấy khiến ông nghẹn lại. Ông không biết trả lời chính xác thế nào, chỉ xoa đầu cậu bé:

– Khi nào các chú hoàn thành nhiệm vụ. Nhưng cháu phải hứa dù ở đâu cũng cố gắng học bài.

Cậu bé gật đầu thật mạnh.

Sau khi giúp bà con đến nơi an toàn, ông và Phúc nhanh chóng trở về đơn vị. Những ngày sau đó vô cùng căng thẳng. Người lính nào cũng hiểu rằng sau lưng mình là bản làng, là trường học và biết bao người dân đang chờ ngày trở về.

Khi tình hình tạm ổn, ông có dịp đi qua ngôi trường cũ. Mấy cháu nhỏ đang ngồi học trong một căn nhà tạm. Cậu bé hôm trước nhận ra ông, chạy đến khoe:

– Cháu vẫn giữ đủ sách vở. Cháu còn làm hết bài chú dặn nữa!

Ông mở cuốn vở, thấy từng hàng chữ còn xiêu vẹo nhưng được viết rất cẩn thận. Ở trang cuối, cậu bé vẽ một ngôi nhà, một lá cờ đỏ sao vàng và một chú bộ đội đứng trước cổng trường.

Các cháu ạ, ngày ấy chúng ông bảo vệ từng tấc đất biên cương cũng là để gìn giữ những điều bình dị như thế: một mái nhà, một lớp học, một cuốn vở và tiếng cười trong trẻo của trẻ thơ.

Bởi vậy, mỗi khi nghe tiếng trống trường, các cháu hãy nhớ rằng được học tập trong hòa bình là một niềm hạnh phúc rất lớn.